Barar M, Ranjbaran D, Razeghi A.
(2026). A Comparative Study of Shi'a and Sunni Mosque Architecture Based on Jurisprudential Foundations (Quranic Verses and Hadiths) of Islamic Schools of Thought. JRIA. 14(1),
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1834-fa.html
برار مروارید، رنجبران داود، رازقی علیرضا.
(1405). مطالعه تطبیقی معماری مساجد شیعه و سنی از منظر مبانی فقه (آیات و روایات) مذاهب تشیع و تسنن (مورد مطالعاتی: مساجد شیعه و سنی دوره قاجار در کردستان و کرمانشاه) پژوهشهاي معماري اسلامي 14 (1) URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1834-fa.html
1- گروه تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.
2- گروه مرمت و احیاء بناها و بافتهای تاریخی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.
چکیده: (18 مشاهده)
شناخت مذاهب اسلام و تعالیم فقهی آنها در مسیر شناخت هنر و معماری اسلامی، امری ضروری است که زوایای بیشتری از مبانی حکمت عملی اسلام و نمود آن در معماری را آشکار میسازد. معماری مسجد بهعنوان درخورترین بنای بازتابدهنده عقاید اسلامی، با شناخت مبانی اعتقادی مذاهب بزرگ اسلام، یعنی تسنن و تشیع به طور کاملتری امکانپذیر خواهد بود. مطالعه تطبیقی میان مساجد مربوط به این مذاهب علاوه بر شناسایی ویژگیهای معماری اسلامی بخش بزرگی از تاریخ و فرهنگ نقاط گوناگون تمدن اسلامی را نیز مشخص میسازد. هدف این پژوهش چگونگی تأثیر مبانی فقهی هر یک از مذاهب شیعه و سنی بر معماری مساجد آنها و یافتن شباهتها و تفاوتهای این مساجد میباشد. به این منظور بامطالعه آیات و روایات اهلتشیع و تسنن، مهمترین مبانی فقهی هریک از مذاهب بهدستآمده و نمود آنها در پنج مسجد سنی و پنج مسجد شیعی دوره قاجار در استانهای کردستان و کرمانشاه بررسی شد. سپس با استفاده از روش تحلیل تطبیقی، موارد اشتراک و افتراق مشخص گردید.
مبانی فقهی هریک از مذاهب شیعه و سنی به دو صورت کلی مستقیم و غیرمستقیم بر معماری مسجد تأثیر میگذارد. برایناساس میتوان مؤلفههای کالبدی مساجد را در پنج گروه تقسیمبندی کرده و مطابقت آنها را با مبانی فقهی سنجید. مساجد شیعی موردمطالعه در این پژوهش تأثیرپذیری بیشتری از مبانی فقهی دال بر شیعه بودن را نشان میدهند و محوریت تمدنی بیشتری در آنها به چشم میخورد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
فقه، حقوق و اخلاق در معماری و شهرسازی اسلامی دریافت: 1404/5/4 | پذیرش: 1404/9/7 | انتشار: 1405/2/26