دوره 14، شماره 3 - ( 7-1405 )                   جلد 14 شماره 3 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
radaei M, ahmadnejad F. (2026). A Study on the Transformation of Entrance Patterns in the Houses of Tabriz from the Qajar Era to the Present. JRIA. 14(3),
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1886-fa.html
ردائی مهشید، احمدنژاد فرهاد، بیتی حامد.(1405). مطالعه‌ای بر تحول الگوی ورود در خانه‌های تبریز از عصر قاجار تاکنون پژوهش‌هاي معماري اسلامي 14 (3)

URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1886-fa.html

مطالعه‌ای بر تحول الگوی ورود در خانه‌های تبریز از عصر قاجار تاکنون
مهشید ردائی1 ، فرهاد احمدنژاد*1 ، حامد بیتی1
1- گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
چکیده:   (16 مشاهده)
تحلیل ورودی خانه‌های تبریز نشان می‌دهد که این بخش از بنا، تحت تأثیر تحولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و فناورانه‌ی شهر، واجد فرآیندی پیچیده از تداوم و تغییر در الگوی ورود بوده است. مسئله اصلی پژوهش، علاوه بر مسائلی مانند کمبود پژوهش‌های منسجم در حوزه گذار الگوهای ورود به خانه و بعضاً بی‌قاعدگی و بی الگویی در ورودی که تعدادی از محققان از آن سخن گفته‌اند، نگرانی‌های جدی در مورد گسست الگوی ورود بومی وجود داشت. ضرورت مسئله، لزوم شناخت ثبات یا عدم ثبات الگو در گذر زمان است در حالی که تعدادی محققان پافشاری بر ثبات الگو دارند و تعدادی محققان معتقدند اصول بنیادین و ارزشمند الگو ورود جایگاه مستحکم خود را از دست داده و از الگو ورود گذسته در بناهای امروز اثری نیست.با وجود این تناقض و کنکاش پرداختن به ثبات یا گسست الگو ورود آن هم در شهر تبریز که از کهن ترین شهرهای ایران است، نگرانی های جدی درباره گسست الگوی بومی ایجاد کرده است. بر این اساس، سؤال محوری پژوهش این است که: « در سیر گذار، نسبت تداوم یا گسست الگوی ورود خانه‌های تبریز از عصر قاجار تاکنون چگونه است؟» پژوهش حاضر با هدف تبیین الگو ورود خانه‌های تبریز و بررسی سیر گذار این الگو از عصر قاجار تاکنون انجام شده است. روش پژوهش ترکیب کمی- کیفی  و تطبیقی است. استفاده از روش تحلیل محتوا با نرم افزار تحلیل آماری MAXQDA جهت استخراج مفاهیم و کمی سازی الگو ورود جهت بررسی در نمونه‌های موردی و  همچنین جستار مقایسه‌ای الگوی ورود خانه‌ها در دوره‌های مختلف،استنتاج وجوه اشتراک و افتراق و بررسی روند تغییرات با مطالعه تطبیقی جرج اف بردی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگو ورود خانه‌های تبریز حاصل هم‌افزایی عوامل در بستر زمان هستند و گذار آنها نه به‌صورت گسست بلکه به‌شکل بازترجمه‌ی قواعد طراحی رخ داده است؛ به این معنا که اگرچه شکل ظاهری و عناصر کالبدی تغییر یافته‌اند، اما ساختار مفهومی و اصول زیربنایی همچنان پایدار مانده‌اند. نتیجه این پژوهش تأکید دارد که شناسایی و تبیین الگو ورود می‌تواند به ارتقاء کیفیت مسکن معاصر تبریز کمک کند؛ به‌گونه‌ای که هویت تاریخی و فرهنگی شهر حفظ شده و در عین حال پاسخگوی نیازهای امروزین باشد. بدین ترتیب، این تحقیق نه‌تنها به درک عمیق‌تری از پویایی معماری تبریز در گذر زمان می‌انجامد، بلکه راهنمایی برای طراحی زمینه‌گرا و بوم‌سازگار در آینده فراهم می‌سازد.
واژه‌های کلیدی: الگو ورود، گذار، خانه‌های تبریز، خانه‌ قاجار
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره)
دریافت: 1404/11/29 | پذیرش: 1405/5/23
فهرست منابع
1. امینی‌کاشانی، امین، میرغلامی، مرتضی،1401، بررسی تبعات اجرای پروژه‌های مسیرگشایی در بافت شهر تبریز. فصلنامه پژوهش‌های مکانی-فضایی، 6(3)، 45-68.
2. احمدنژاد، فرهاد،1401، تامین حریم در خانههای سنتی ایران با فاصلهگذاری زمانی در دستگاه ورودی، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، سال هفتم،شماره اول.ص 94-112. 10.52547/ciauj.7.1.95Doi:
3. احمدنژاد، فرهاد، محمدزاده رسائی، حامد، گلشنیان، متین،۱۴۰۳،. بررسی تناسبات بصری نمای سردر خانه‌های تاریخی تبریز. مجله معماری‌شناسی، سال هفتم،شماره ۳۰، ۷۱-۸۰.
4. باقری، محمد،حجت،عیسی،دشتی،مینا، 1394، ارزیابی تحول زبان الگو در معماری مسکن،بررسی موردی: خانه‌های دوره قاجار و مسکن معاصر در شهر زنجان، دوفصلنامه دانشگاه هنر، نامه معماری و شهرسازی، شماره 14 ، ص 156-141
5. بیتی،حامد، پورجواد اصل،باقر،1403، کتاب سیمای تبریز: در نیمه نخست قرن چهاردهم شمسی (۱۲۹۹ تا ۱۳۵۷)،مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی کلانشهر تبریز.720/9553222 Doi :
6. بلالی اسکویی،آزیتا، پایدار، مهدی، 1400، تاثیر الگوی فضایی خانه‌های تاریخی دوره قاجاریه شهر اردبیل در شکل‌گیری کالبدی حسینیه مجتهد، پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران،شماره 28، دوره یازدهم،ص242-219. Doi:10.22084/NBSH.2020.21228.2102
7. بلالی اسکویی، آزیتا، زارعی، سحر، حیدری ترکمانی، مینا، 1399، الگوهای ترکیب اندا‌م‌های بنیادین معماری مساجد شهر اصفهان در دوره صفوی، دو فصلنامه علمی معماری گرم و خشک، دوره8، شماره11، ص 150-125.
8. Doi: 10.29252/ahdc.2021.1983
9. پورجواد اصل، باقر، بیتی، حامد، 1402،فرایند الگویابی برای طراحی مسکن نوساز روستایی (موردمطالعه: روستای صَوَر)، فصلنامه پژوهش‌های روستایی، دوره 14، شماره 1، ص 191- 172 Doi: 10.22059/JRUR.2023.347620.1767 .
10. پورجواداصل، باقر، بیتی، حامد، 1401،رهیافت‌هایی از نمای خانه‌های تاریخی جهت به کارگیری در نمای ساختمان‌های نوساز(نمونه‌های موردی: خانه‌های تاریخی تبریز)، نشریه علمی باغ نظر، 19(107)، ص98-85
11. تهرانی، فرهاد، آیوازیان، سیمون، حق جو، امیر، سلطان زاده، حسین،1398، سیر تحول اندام‌های اصلی خانه‌های تبریز از دوره قاجار تا دوره پهلوی دوم، فصلنامه علمی- پژوهشی معماری، شهرسازی، صفه، سال29. Doi: 10.29252/SOFFEH.29.3.121 [DOI:10.29252/soffeh.29.3.121]
12. جمالی، سیروس،خندانی، نادیا،1399، مطالعه تطبیقی ساختار کالبدی خانه‌های سنتی دوره قاجار (نمونه موردی: شهر تهران و تبریز)، نشریه علمی تخصصی شباک، سال ششم، شماره4 (پیاپی55)
13. چلونگریان،امین،عسکری،نظام،واصفیان،فرخنده،کلاهدوزان،ندا،1394،بررسی الگوهای معماری ورودی در خانه‌های سنتی ایرانی و ارائه راهبرد در بقای ورودی خانه‌های معاصر (خانه‌های شهر اصفهان)، همایش: کنفرانس بین المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، دوره 2
14. حق لسان، مسعود، ایرانی، مهری، نیکنام، سودا، 1399، مطالعه سیرتحول ساختار فضایی خانه های سنتی ایرانی از بعد کالبدی و ارتباطی با روش نحو فضا(نمونه موردی: خانه های دوره قاجاریه و پهلوی تبریز)، مسکن و محیط روستا، شماره 172، ص 32-17. ‎Doi:10.22034/39.172.17
15. حق جو، امیر، سلطانزاده،حسین، تهرانی، فرهاد، آیوازیان،سیمون، 1398، سیر تحول اندام‌های اصلی خانه‌های تبریز از دوره قاجار تا دوره پهلوی دوم، فصلنامه علمی پژوهشی معماری و شهرسازی، سال29، شماره 86، ص 140-121.
16. doi: 10.29252/SOFFEH.29.3.121 [DOI:10.29252/soffeh.29.3.121]
17. حمزه نژاد، مهدی، رادمهر، مهسا، 1396، تحلیل اصول فضایی و الگوگزینی بهینه در معماری الگوگرای معاصر ایران، بررسی موردی:سازمان میراث فرهنگی کشور، حسین امانت، مطالعات معماری ایران، دوفصالنامه معماری ایران، شماره 11، ص 168-145
18. حائری مازندرانی، محمدرضا، 1388، خانه فرهنگ، طبیعت در معماری. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری. Doi:728/0955
19. خاک زند، مهدی، حسینی کیا، سید محمد مهدی، 1393، دستیابی به زبان الگوی اسلامی ایرانی طرّاحی محیط و منظر، فصلنامه شهر ایرانی- اسلامی، شماره 17
20. روشنی،مهدی، ثقفی اصل، آرش، 1396، تحلیل تطبیقی ساختار اصلی شهر تبریز از اواخر دوره قاجار تا معاصر با استفاده از تکنیک چیدمان فضایی، نشریه علمی پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره 12، ص 57-72.
21. Doi: 10.30475/isau.2017.62030
22. ردائی، مهشید، هاشم‌پور، پریسا، احمدنژاد،فرهاد، بیتی، حامد، 1402، تغییرات کالبدی فضایی ساختمان های مسکونی از منظر ارزش‌های بومی، دوفصلنامه دانش بومی ایران، دوره 10، شماره20. Doi: 10.22054/qjik.2023.72412.1354 .
23. شیردل، فاطمه، نژادابراهیمی، احد، 1403، تبیین مولفه‌های کالبدی نما در خانه‌های تاریخی تبریز، مجله مدیریت شهری، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت شهری و روستایی، شماره 74، ص 76-59
24. صفری اصل، لیلا،1401، بررسی الگوها و گونه‌شناسی کالبدی ایوان در خانه‌های تاریخی؛ مطالعه موردی:خانه‌های قاجار و پهلوی اول شهر تبریز، مجله مسکن و محیط روستا، شماره 177، ص 45-60 Doi: 10.22034/41.177.45.
25. صفری اصل، لیلا. ۱۴۰۱. «پیامدهای دگرگونی شیوه زندگی در معماری داخلی؛ مورد کاوی: خانه‌های قاجار و پهلوی اول شهر تبریز». اندیشنامه معماری داخلی، ۲(پاییز و زمستان)، ۸۱-۹۵.
26. صادق احمدی، مهدی، ناسخیان، شهریار، 1402، تبیین ارتباط الگوهای مکانی و رویدادی در معماری خانه‌های تاریخی روستای وانشان، فصلنامه علمی معماری و شهرسازی صفه، 104( 1) : ص 100-77.
27. Doi : 10.48308/SOFEH.2024.104359
28. عظمتی، حمیدرضا، رستمی، ودود، پورباقر،سمیه، 1396، مقایسه تطبیقی الگوی فضایی مسکن شهری مبتنی بر پیشینه تاریخی و اجتماعی شهر (مطالعه موردی: شهر اردبیل)، نشریه علمی- پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره 13، ص32-23. Doi: 10.30475/isau.2018.62045.
29. عظمتی، حمیدرضا، امینی فر، زینب، پورباقر،سمیه، 1395، الگوی چیدمان فضایی مدارس نوین مبتنی بر اصول مدارس اسلامی در راستای ارتقاء یادگیری افراد، فصلنامه علمی پژوهشی نقش جهان، شماره 2- 6 ، ص 23-16
30. عالی‌قدر، مریم،حقیر، سعید ،1402، حیاتِ حیاط: بررسی سیر تحول حیاط خانه‌های تهران در دوره معاصر و عوامل مؤثر بر آن. نقش جهان- مطالعات نظری و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی، 13(1)، 69-95
31. فتح بقالی، عاطفه، مقصودی تیلکی، محمدجواد، هدایتی مرزبالی، معصومه ، 1400، بازتاب ساختار اجتماعی در پیکره بندیی فضایی مسکن با تاکید بر تئوری نحوفضا (مطالعه موردی: خانه‌های سنتی و معاصر بافت فرهنگی تاریخی تبریز)، فصلنامه جغرافیا و مطالعات محیطی ، سال دهم ، شماره سی و هشت ، ص64-47
32. قره بگلو، مینو؛ مطلبی، قاسم و صبا، سامان ،1399 ، گذار الگوها: تحلیلی قیاسی بر سیر تحول فضاهای باز در خانه‌های تبریز، باغ نظر17(91)،28-17Doi: 10.22034/bagh.2020.213303.4400 .
33. کی نژاد، محمد علی، شیرازی،محمدرضا، 1389، خانه‌های قدیمی تبریز (جلد اول)، شرکت چاپ و نشر شادرنگ.
34. کی‌نژاد، زهرا، مختاری‌کشاورز، محسن، ملکی، آیدا، شهبازی، یاسر. 1402. بررسی نقش آب در حوضخانه خانه‌های سنتی اقلیم سرد بر آسایش حرارتی ساکنان؛ مطالعه موردی: خانه قدکی تبریز. نشریه فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی،8(1)، 53-64. Doi:10.52547/ciauj.7.1.371
35. کریمی‌پور، المیرا، بیتی، حامد، مدقالچی، لیلا،1404، تبیین الگوهای موقعیت طراحی بر پایه تجربه تنانی(نمونه موردی: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز)، مجله مطالعات طراحی معماری و شهرسازی زمینه گرا، دوره: 1، شماره: 1 Doi: 10.22067/CONTEXT.2025.90076.1001
36. کوتی، جواهر، صابرنژاد، ژاله، متین، مهرداد، 1403، بررسی ساختار فضایی خانه‌های تهران اواخر قاجار و پهلوی اول با معیارهای الگوی خانۀ ایرانی با تکیه بر سلسل همراتب دسترسی، نشریه علمی باغ نظر، 21(133)، ص 56-43
37. Doi: 10.22034/bagh.2024.403828.5404
38. موسوی سروینه باغی،الهه سادات، مرادی،نینا، رنجبر،احسان، 1394، گونه شناسی کالبدی میدان‌های مرکز محله در بافت تاریخی گرگان، فصلنامه شهر ایرانی اسلامی،شماره بیست و یکم، ص 67-78
39. مولائی، اصغر، عزتی مهر، محمدرضا، داداش پور، علیرضا، 1402، خوانش فضاهای ورودی و گونه شناسی آنها از نظر مقیاس و عملکرد در گذر زمان، نشریه: مطالعات میان رشته ای معماری ایران، 1(2)،ص 55-70.
40. 22133/isia.2023.375453.1028Doi:
41. نژاد ابراهیمی، احد، محمود، تاملی،1397، جهت‌گیری در معماری و نقش آن در شکل‌گیری خانه‌های تاریخی تبریز، معماری‌شناسی، نشریه تخصصی معماری و شهرسازی ایران، سال اول، شماره 5
42. نعمتی بابایلو، علی، علیپور،نیلوفر، 1401، مطالعۀ طرح و نقوش اُرسی‌های خانه های قاجاری تبریز در بستر تحولات معماری (نمونۀ موردی خانه‌های سلماسی، قدکی، مشروطه، حیدرزاده و امیرنظام)، پژوهش‌های باستان شناسی ایران، دوره 12، شماره 34، 360-331. Doi: 10.22084/NB.2021.19056.1939.
43. هاشم‌پور،پریسا،1391،پایداری فرهنگی خانه(ظهور عناصر پایدار فرهنگی جهت ارتقاء کیفی خانه)،پایان نامه دکتری رشته معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز
44. هاشم‌پور، پریسا، کی‌نژاد ، محمد علی، 1391، ارتقای کیفی خانه با عنصر خیرخواهی، مجله مسکن و محیط روستا، شماره 140، ص 28-13
45. یمینی، ستاره، علیمحمدی، پریسا، بذرافکن، کاوه،1401، نقش تجربه زیسته طراحان در بازنمایی کهن الگوهای معماری، نمونه موردی : آثار معماران ایرانی تحصیل کرده خارج از کشور، نشریۀ علمی باغ نظر، 19(111).
46. Doi: 10.22034/bagh.2022.311623.5024
47. Alexander, C., & Mehaffy, M. W. (2023). The pattern language revisited: New applications in urban design and computational planning. Frontiers of Architectural Research, 12(1), 112-125.
48. Al-Wesabi, T., Bach, A., Schönfelder, P., Staka, I., & König, M. (2022, October). Extracting Information from Old and Scanned Engineering Drawings of Existing Buildings for the Creation of Digital Building Models. In International Conference on Computing in Civil and Building Engineering (pp. 171-186). Cham: Springer International Publishing. [DOI:10.1007/978-3-031-35399-4_14]
49. Alexander, C., Ishikawa, S., Silverstein, M., Jacobson, M., Fikidahl-King. I. & Angel, S. (1977). A Pattern Language. New York: Oxford University Press.
50. Alexander, C., Ishikawa, S., & Silverstein, M. (1977). A pattern. Language, 14, 80-81.
51. Abbasi, Nooshin, Nima Valibeig, and Nikta Arya.( 2021). "A Comparative Study of the Entrance Circulation of
52. Boudagh, M., & Ghaemmaghami, P. (2011). The typology of traditional houses in Tabriz. Structural Studies, Repairs and Maintenance of Heritage Architecture XII; Brebbia, CA, Binda, L., Eds, 87-98. [DOI:10.2495/STR110081]
53. Golabi, M., & Bilsel, F. C. (2020). A Study on the Spatial Organization of Post-Revolutionary [DOI:10.14744/megaron.2020.15931]
54. Houses in Tabriz (1980s). Megaron, 15(4). DOI: 10.14744/MEGARON.2020.15931 [DOI:10.14744/megaron.2020.15931]
55. Hillier, B., & Hanson, J. (1989). The social logic of space. Cambridge university press.
56. Hillier, B. (1996). Space is the Machine: A Configurational Theory of Architecture.
57. Huang, Y., & Zhang, W. (2021). Data-driven architectural pattern generation for high-density residential buildings using machine learning. Automation in Construction, 132, 103956.
58. Jánki, Z. R., & Bilicki, V. (2023). Rule-Based Architectural Design Pattern Recognition with GPT Models. Electronics, 12(15), 3364. DOI: 10.3390/electronics12153364 [DOI:10.3390/electronics12153364]
59. Komolov, S., Dlamini, G., Megha, S., & Mazzara, M. (2022). Towards Predicting Architectural Design Patterns: A Machine Learning Approach. Computers, 11(10), 151 . DOI:10.3390/computers11100151 [DOI:10.3390/computers11100151]
60. Psarra, S. (2009). Architecture and Narrative: The Formation of Space and Cultural Meaning. Routledge. DOI:10.1080/13602365.2010.486570 [DOI:10.1080/13602365.2010.486570]
61. Rapoport, Amos.( 2012). Culture, architecture and design. Translated By Maria Barzegar and Majid Yousef Nia. Tehran: Shelfin. [In Persian].
62. Rapoport, A. (1969). House form and culture. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
63. Rapoport, A. (1982). The meaning of the built environment: A nonverbal communication approach. Beverly Hills, CA: Sage Publications.
64. Rao, N. (2007). Cities in Transition Growth, Change and Governance in Six Metropolitan Areas. New York: Routledge [DOI:10.4324/9780203391150]
65. Razavian, M., & Samadi, R. (2016). Evaluation of infill development potential in zone 8 of Tabriz by analysis network process method. Current Urban Studies, 4(2), 125-139. DOI:10.4236/cus.2016.42009 [DOI:10.4236/cus.2016.42009]
66. Salingaros, N. A. (2000). The structure of pattern languages. Architectural Research Quarterly, 4(2), 149-162. [DOI:10.1017/s1359135500002591]
67. Samet, A., et al. (2015). Investigation of the Climatic Role of Iwan in Tabriz Houses. Procedia Engineering, 118, 741-748. DOI: https://doi.org/10.1017/s1359135500002591 [DOI:10.1017/S1359135500002591]
68. Schneider-Sliwa,R (2006). Cities in Transition: Globalization, Political Change and Urban Development. Dordrecht: Springer. [DOI:10.1007/1-4020-3867-4]
69. Schneider, S., & Till, J. (2019). Architectural patterns and social practices: A study of co-housing communities. Building Research & Information, 47(5), 504-519.
70. Shakur, T. (2005). Cities in Transition: Transforming the Global Built Environment. Ammanford: Open House Press.
71. Sadeghi, A., & Rahbarianyazd, R. (2021). Political transformation and housing morphology in Iranian cities: Case study of Tabriz. Frontiers of Architectural Research, 10 (4), 789-802.
72. Summerson, J. (1980). The Classical Language of Architecture. Thames & Hudson.
73. Le Corbusier. (1986). Towards a New Architecture (trans. Frederick Etchells). Dover Publications. Vers une architecture
74. Sullivan, L. (1956). The Tall Office Building Artistically Considered. In I. T. Frampton (Ed.), Kindergarten Chats and Other Writings. Dover Publications.
75. Shadmand, A., & Arslan Selçuk, S. (2022). Lessons from traditional architecture in energy-efficient building design: the case of traditional Tabriz houses. Sharr, A. Modern Architecture: A Very Short Introduction; Oxford University Press: Oxford, UK, 2018; ISBN 978-0198783442
76. Zucker, Wolfgang M. (1966). "Inside and Outside in Architecture: A Symposium." The Journal of Aesthetics and Art Criticism ,25 (1):3-15. [DOI:10.2307/428879]
77. Amini-Kashani, A., Mirgholami, M. (2022). Examining the Impacts of Implementing Street-Widening Projects in the Urban Fabric of Tabriz. Spatial-Place Research Quarterly, 6(3), 45-68. [in Persian]
78. Ahmadnejad, F. (2022). Ensuring Privacy in Traditional Iranian Houses through Temporal Spacing in the Entrance System. Islamic Architecture and Urbanism Culture, 7(1), 94-112.doi: 10.52547/ciauj.7.1.95 [in Persian] [DOI:10.52547/ciauj.7.1.95]
79. Ahmadnejad, F., Mohammadzadeh Rasaei, H., Golshnian, M. (2024). Investigating the Visual Proportions of the Entrance Façade (Sardar) in Historic Houses of Tabriz. Architectural Studies Journal, 7(30), 71-80. [in Persian]
80. Abbasi Jame' Mosque and Seyyed Jame' Mosque in Isfahan from the Perspective of the Persian Geometric Proportion in an Architectural Plan." Culture of Islamic Architecture and Urbanism Journal 6 (1):39-51. doi: 10.52547/ciauj.6.1.39. [In Persian]. [DOI:10.52547/ciauj.6.1.39]
81. Bagheri, M., Hojjat, E., Dashti, M. (2015). Evaluating the Evolution of Pattern Language in Residential Architecture: A Case Study of Qajar Houses and Contemporary Housing in Zanjan. University of Art Biannual, Journal of Architecture and Urbanism, (14), 141-156. [in Persian]
82. Beyti, H., Pourjavad Asl, B. (2024). The Image of Tabriz: In the First Half of the 14th Solar Century (1920-1978). Tabriz: Research Center of the Islamic Council of Tabriz Metropolitan. Doi: 720/9553222 [in Persian]
83. Belali-Askouei, A., Paydar, M. (2021). The Influence of Spatial Patterns of Qajar-Era Historical Houses in Ardabil on the Morphology of Hosseynieh Mojtahed. Iranian Archaeological Studies, 28(11), 219-242. doi:10.22084/NBSH.2020.21228.2102. [in Persian]
84. Belali-Askouei, A., Zarei, S., Heydari-Torkmani, M. (2020). Patterns of Combining Fundamental Architectural Elements in Isfahan's Safavid-Era Mosques. Warm and Dry Architecture Scientific Biannual, 8(11), 125-150. doi: 10.29252/ahdc.2021.1983 [in Persian]
85. Pourjavad Asl, B., Beyti, H. (2023). Pattern-Finding Process for the Design of New Rural Housing: A Case Study of Soor Village. Rural Studies Quarterly, 14(1), 172-191.doi: 10.22059/JRUR.2023.347620.1767 [in Persian]
86. Pourjavad Asl, B., Beyti, H. (2022). Approaches from Historic House Facades for Application in New Building Facades: Case Studies of Historic Houses in Tabriz. Bagh Nazar Scientific Journal, 19(107), 85-98. [in Persian]
87. Tehrani, F., Ayvazian, S., Haqjo, A., Soltanzadeh, H. (2019). The Evolution of Main Architectural Components of Tabriz Houses from the Qajar Era to the Second Pahlavi Period. Safheh: Scientific-Research Quarterly of Architecture and Urbanism, 29. doi : 10.29252/SOFFEH.29.3.121 [in Persian]
88. Jamali, S., Khandani, N. (2020). A Comparative Study of the Physical Structure of Traditional Qajar-Era Houses: Case Studies of Tehran and Tabriz. Shabak: Specialized Scientific Journal, 6(4, No. 55). [in Persian]
89. Chaloungarian, A., Askari, N., Vasefian, F., Kolahdoozan, N. (2015). A Study of Entrance Architectural Patterns in Traditional Iranian Houses and Strategies for the Continuity of Entrances in Contemporary Houses: Case Study of Isfahan. In Proceedings of the International Conference on Innovative Research in Civil Engineering, Architecture, and Urban Planning, 2. [in Persian]
90. Hagh-Lasan, M., Irani, M., Niknam, S. (2020). A Study of the Evolution of Spatial Structure in Traditional Iranian Houses from the Physical and Relational Perspective Using Space Syntax: Case Study of Qajar- and Pahlavi-Era Houses in Tabriz. Housing and Rural Environment, (172), doi: 17-32. 34/39.172.17 [in Persian]
91. Haqjo, A., Soltanzadeh, H., Tehrani, F., Ayvazian, S. (2019). The Evolution of Main Architectural Components of Tabriz Houses from the Qajar Era to the Second Pahlavi Period. Safheh: Scientific-Research Quarterly of Architecture and Urbanism, 29(86), 121-140. doi: 10.29252/SOFFEH.29.3.121 [in Persian] [DOI:10.29252/soffeh.29.3.121]
92. Hamzeh-Nejad, M., Radmehr, M. (2017). Analysis of Spatial Principles and Optimal Pattern Selection in Contemporary Pattern-Based Iranian Architecture: Case Study of the Cultural Heritage Organization of Iran, Hossein Amanat. Iranian Architectural Studies, Biannual of Iranian Architecture, (11), 145-168. [in Persian]
93. Haeri Mazandarani, M.R. (2009). House, Culture, Nature in Architecture. Tehran: Center for Urban and Architectural Studies and Research. doi:728/0955 [in Persian]
94. Khakzand, M., Hosseinikia, S.M. (2014). Achieving the Language of Iranian-Islamic Patterns in Environmental and Landscape Design. Iranian-Islamic City Quarterly, (17). [in Persian]
95. Roshani, M., Soofiasl, A. (2017). A Comparative Analysis of the Main Urban Structure of Tabriz from the Late Qajar Period to the Contemporary Era Using Spatial Arrangement Techniques. Scientific-Research Journal of the Iranian Association of Architecture and Urbanism, (12), 57-72. doi: 10.30475/isau.2017.62030[in Persian]
96. Radaei, M., Hashempour, P., Ahmadnejad, F., Beyti, H. (2023). Spatial and Physical Transformations of Residential Buildings from the Perspective of Vernacular Values. Iranian Indigenous Knowledge Biannual, 10(20).
97. Doi: 10.22054/qjik.2023.72412.1354 [in Persian]
98. Shirdel, F., Nejad-Ebrahimi, A. (2024). Elucidating the Physical Components of Facades in Historic Houses of Tabriz. Urban Management Journal: Scientific-Research Quarterly of Urban and Rural Management, (74), 59-76. [in Persian]
99. Safri-Asl, L. (2022). An Investigation of Patterns and Morphological Typology of the Iwan in Historic Houses: Case Study of Qajar- and Early Pahlavi-Era Houses in Tabriz. Housing and Rural Environment Journal, (177), 45-60. DOI: 10.22034/41.177.45. [in Persian]
100. Safri-Asl, L. (2022). Consequences of Lifestyle Transformation on Interior Architecture: A Case Study of Qajar- and Early Pahlavi-Era Houses in Tabriz. Interior Architecture Thought Journal, 2 (Fall-Winter), 81-95. [in Persian]
101. sadeghAhmadi, M., Nasikhian, S. (2023). Explaining the Relationship between Spatial and Event-Based Patterns in the Architecture of Historic Houses in Vanshan Village. Safheh: Scientific-Research Quarterly of Architecture and Urbanism, 104(1), 77-100. Doi : 10.48308/SOFEH.2024.104359 [in Persian]
102. Azmati, H.R., Rostami, V., Pourbagher, S. (2017). A Comparative Study of Urban Housing Spatial Patterns Based on the Historical and Social Background of the City: Case Study of Ardabil. Scientific-Research Journal of the Iranian Association of Architecture and Urbanism, (13), 23-32. Doi: 10.30475/isau.2018.62045. [in Persian]
103. Azmati, H.R., Amini Far, Z., Pourbagher, S. (2016). Spatial Arrangement Patterns of Modern Schools Based on Islamic School Principles to Enhance Learning. Naghshe-Jahan: Scientific-Research Quarterly, 6(2), 16-23. [in Persian].
104. Alighadr, M., Haghighir, S. (2023). The Life of the Courtyard: Examining the Evolution of Courtyards in Tehran Houses during the Contemporary Period and Its Influential Factors. Naghshe-Jahan: Theoretical Studies and New Technologies in Architecture and Urbanism, 13(1), 69-95. [in Persian]
105. Fath-Baghali, A., Maqsoudi-Tilki, M.J., Hedayati-Marzbali, M. (2021). Reflection of Social Structure in the Spatial Configuration of Housing with Emphasis on Space Syntax Theory: Case Study of Traditional and Contemporary Houses in the Historical-Cultural Fabric of Tabriz. Journal of Geography and Environmental Studies, 10(38), 47-64. [in Persian]
106. Qarebaglu, M., Matlabi, G., Saba, S. (2020). Transition of Patterns: A Deductive Analysis of the Evolution of Open Spaces in Tabriz Houses. Bagh Nazar, 17(91), 17-28. Doi: 10.22034/bagh.2020.213303.4400. [in Persian]
107. Keynejad, M.A., Shirazi, M.R. (2010). Old Houses of Tabriz (Vol. 1). Shadrang Printing and Publishing Company. [in Persian]
108. Keynejad, Z., Mokhtari-Keshavarz, M., Maleki, A., Shahbazi, Y. (2023). Investigating the Role of Water in the Hoshvaneh of Traditional Cold-Climate Houses on Thermal Comfort of Residents: Case Study of Qadaki House, Tabriz. Islamic Architecture and Urbanism Culture Journal, 8(1), 53-64. Doi:10.52547/ciauj.7.1.371 [in Persian]
109. Karimipour, E., Beyti, H., Madqalchi, L. (2025). Explaining Spatial Positioning Patterns Based on Tangible Experience: Case Study of the Faculty of Architecture and Urbanism, Islamic Art University of Tabriz. Contextual Architectural and Urban Design Studies Journal, 1(1). Doi: 10.22067/CONTEXT.2025.90076.1001 [in Persian]
110. Kouti, J., Sabernajad, Z., Mehrdad, M. (2024). Examining the Spatial Structure of Tehran Houses from the Late Qajar to Early Pahlavi Periods Based on Iranian House Pattern Criteria with Emphasis on Access Hierarchy. Bagh Nazar Journal, 21(133), 43-56. Doi: 10.22034/bagh.2024.403828.5404 [in Persian]
111. Mousavi Sarvineh Baghi, E.S., Moradi, N., Ranjbar, E. (2015). Morphological Typology of Neighborhood Squares in the Historical Fabric of Gorgan. Iranian-Islamic City Quarterly, 21, 67-78. [in Persian]
112. Molaei, A., Ezzatimehr, M.R., Dadashpour, A. (2023). Reading Entrance Spaces and Their Typology in Terms of Scale and Function over Time. Journal of Interdisciplinary Studies in Iranian Architecture, 1(2), 55-70. Doi: 10.22133/isia.2023.375453.1028 [in Persian]
113. Nejad-Ebrahimi, A., Mahmoud, T. (2018). Orientation in Architecture and Its Role in Shaping Historic Houses of Tabriz. Architectural Studies Journal: Specialized Journal of Architecture and Urbanism in Iran, 1(5). [in Persian]
114. Na'mati Babaylu, A., Alipour, N. (2022). A Study of the Design and Patterns of Orsi Windows in Qajar Houses of Tabriz within the Context of Architectural Transformations: Case Study of Selmasi, Qadaki, Mashrooteh, Heydarzadeh, and Amir Nezam Houses. Iranian Archaeological Studies, 12(34), 331-360. Doi: 10.22084/NB.2021.19056.1939 [in Persian]
115. Hashempour, P. (2012). Cultural Sustainability of the House: Emergence of Culturally Sustainable Elements to Enhance House Quality (Doctoral dissertation, Islamic Art University of Tabriz). [in Persian]
116. Hashempour, P., Kinejad, M.A. (2012). Enhancing House Quality through the Element of Benevolence. Housing and Rural Environment Journal, (140), 13-28. [in Persian]
117. Von Meiss, Pierre. (2005). Elements of architecture: from form to place. Tehran: Tehran University Publications. Doi: 10.48308/sofeh.2024.232517.1280 [In Persian].
118. Yamini, S., Alimohammadi, P., Bazrafkan, K. (2022). The Role of Designers' Lived Experience in Representing Architectural Archetypes: Case Study of Iranian Architects Educated Abroad. Bagh Nazar Scientific Journal, 19(111). Doi: 10.22034/bagh.2022.311623.5024 [in Persian]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش های معماری اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Researches in Islamic Architecture

Designed & Developed by : Yektaweb