گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
چکیده: (39 مشاهده)
نیاز به امنیت بعد از برآوردن نیازهای فیزیولوژیکی انسان از ضروریترین نیازهای جامعه بشری و محیط های شهری محسوب می شود. تاکنون مطالعات کمی در ارتباط با مفهوم شهر امن در اندیشه اسلامی و به خصوص با بهره گیری از قرآن کریم انجام شده است. هدف از این تحقیق آن است تا بتواند به شناسایی معنا، مفهوم، معیارها و مولفه های سازنده شهر امن مبتنی بر آموزه های قرآن کریم دست پیدا کند. روش تحقیق این پژوهش کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکردی اکتشافی است. منبع و مرجع اصلی درگردآوری اطلاعات قرآن کریم است و به همراه آن از نصوص دینی مرتبط شامل گزاره ها و روایات معتبر دینی و از جمله کتابهای تفسیری مرتبط نیز کمک گرفته شده است. در فرآیند تحقیق ۴۰ آیه شریفه از آیات قرآن کریم مرتبط با مفهوم امنیت انتخاب گردید. با استفاده از روش کد گذاری، کدها(معیارها) و در مراحل بعد، زیر مقوله ها(مولفه ها) و مقوله های اصلی(ابعاد) مفهوم امنیت از آیات شریفه مورد نظر استخراج گردیدند. نتایج تحقیق نشان می دهد، از منظر قرآن کریم امنیت مفهومی جامع بوده و شهر امن مفهومی چند بعدی است که در ساحت های مختلف زندگی انسان مطرح است. بر همین اساس و متناظر با ارکان و ویژگی های جامعه شهری، تعداد ۱۸ معیار در ارتباط با مفهوم امنیت استخراج گردید. چگونگی کاربرد معیارهای فوق در ابعاد مختلف محیط شهری مورد تبیین قرار گرفت. معیارهای فوق در 5 دسته اصلی تقسیم بندی شدند که مولفه های تحقق شهر امن از منظر قرآن کریم هستند و شامل شهر ایمن و امنیت فردی، اجتماعی ، اقتصادی در شهر و امنیت فرهنگی و امنیت ذهنی، روانی و امنیت اُخروی برای زندگی انسان هستند. در نهایت مولفه های شهر امن در ۳ بعد و در تناظر با ساحت های حیات انسانی قابل طبقه بندی هستند و شامل الف) ساحت مادی حیات انسان،ب) ساحت روانی(نفسانی) حیات انسان،ج) ساحت معنوی(روحانی) حیات انسان می تواند در نظر گرفته شود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
جايگاه حکمت نظری و عملی اسلام در معماری و شهرسازی
دریافت: 1404/5/12 | پذیرش: 1404/10/14
دریافت: 1404/5/12 | پذیرش: 1404/10/14
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Researches in Islamic Architecture is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
