Rezaei E.
(2026). Analysis of the Effect of Muqarnas Geometric Framework on the Type of Shamseh in Asghar Sha’rbaf’s Muqarnas Designs
Case Study: Designs with Plans of More Than Four Sides in the Book Selected Works. JRIA. 14(1),
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1826-fa.html
رضائی الهام.
(1405). تحلیل اثر زمینه مقرنس بر نوع شمسه در طرح مقرنسهای اصغر شعرباف
نمونه مطالعاتی: طرحهای با پلان بیش از 4ضلع در کتاب گزیدهی آثار پژوهشهاي معماري اسلامي 14 (1) URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1826-fa.html
دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده: (66 مشاهده)
ترسیم مقرنس در زمینههای دایره و بیضی، به دلیل آنکه گوشهای در پلان وجود ندارد، انتخاب شمسه را با محدودیتی (به جهت زمینه) مواجه نمیکند. اما اگر زمینه دارای گوشههای متعدد باشد، گزینش شمسه بر اساس زمینه و هماهنگی زوایای منبعث از آن با زوایای زمینه (تقاطع امتداد زوایای شمسه با گوشههای زمینه) یا نقش غیرفعال زمینه در انتخاب شمسه مقرنس، مسئلهای در طراحی خواهد بود. با توجه به سبقهی اصغر شعرباف (استادکاری شناخته شده) در طراحی مقرنس و طرحهای مکتوب شدهی ایشان در کتاب گزیده آثار، پژوهش پیش رو، مسئلهی مطرح شده را در مجموعهای از طرحهای ایشان مورد بررسی قرار میدهد. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش است که چگونه زوایای گوشههای زمینه بر انتخاب شمسه تأثیر میگذارد؟ آیا ترسیم شمسه در طرحهای با زمینهی چندضلعی شعرباف، با زوایای شعاعی مساوی انجام میشود؟ هدف اصلی پژوهش پیش رو آن است که تاثیر زمینه در مقرنسهای با پلان بیش از 4 ضلع را بر چگونگی شمسه در طرحهای مقرنس اصغر شعرباف مورد ارزیابی قرار دهد. واکاوی ارتباط شمسه و زمینهی مقرنس علاوه بر شناخت بیشتر پلان مقرنسها، راهکارهایی را برای انتخاب نوع شمسه و ترسیم آن ارائه میکند. دادهاندوزی از طریق مطالعات کتابخانهای و اسکن طرحهای مقرنس و تجزیه و تحلیل دادهها با بهرهگیری از روابط هندسهی مسطحه انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که در زمینههای منتظم، نوع شمسه با ضریبی از تعداد اضلاع زمینه به دست میآید اما در زمینههای نامنتظم انتخاب شمسه بر اساس ضریبی از تعداد اضلاع، الزاما به شمسههای هماهنگ با زمینه منجر نمیشود. غالبا شمسه در طرحهای مقرنسِ شعرباف در زمینههای بیش از 4ضلع، با زمینه هماهنگ است، یعنی امتداد زاوایای شعاعی آن از گوشههای زمینه میگذرد، در غیر این صورت، گوشههای زمینه با محور برخی آلتهای تخت طرح هماهنگ میگردد. به علاوه میتوان شمسه را به دلیل هماهنگی با زمینه، با تفاوت اندک در اندازهی زوایا، منتظم درنظر نگرفت. یافتههای پژوهش میتواند راهکاری برای گزینش و ترسیم شمسهی مقرنس در زمینههای دارای گوشهی متعدد ارائه کند.