دوره 14، شماره 1 - ( 1-1405 )
جلد 14 شماره 1 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BalaliOskoyi A, Farjad M, Banan S, Jamali Y. (2026). Designing patterns of doorways of houses of Pahlavi period in Tehran. JRIA. 14(1),
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1824-fa.html
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1824-fa.html
بلالی اسکویی آزیتا، فرجاد مهدی، بنان شهرزاد، جمالی یحیی.(1405). الگویابی نقوش بازشوهای خانه های دوره پهلوی در شهر تهران پژوهشهاي معماري اسلامي 14 (1)
آزیتا بلالی اسکویی*1 
، مهدی فرجاد1 ، شهرزاد بنان2 ، یحیی جمالی3
، مهدی فرجاد1 ، شهرزاد بنان2 ، یحیی جمالی3
1- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
2- گروه هنرهای تصویری، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2- گروه هنرهای تصویری، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده: (53 مشاهده)
دوران پهلوی اول و دوم در ایران مصادف با ظهور جریانهای مختلف در ابعاد گوناگون زندگی مردم بود. در جریان این تحولات، نظام کالبدی شهرها دستخوش تغییراتی فراوانی گردیدند. با تغییر کارکرد معابر ماهیت ساختمانها نیز از درونگرایی به برونگرایی تغییر یافت و مطابق آن، بازشوها و پنجره ها در نظام سیما و منظر شهری، کارکرد متفاوت تری نسبت به گذشته یافتند. این تغییرات میراث گرانبهایی از نقوش بازشوها و پنجره ها در معماری معاصر ایران به جای گذاشت. در سال های اخیر و در پی سیر تخریب ها و نوسازی های عجولانه، این میراث با ارزش به ورطه زوال کشانده شده است.
این تحقیق به دنبال پاسخ به دو سوال جامع بود، سوال اول: الگوی غالب فرمی نقوش بازشوها در دوره پهلوی اول و دوم در شهر تهران در چند دسته قابل بررسی است؟ و سوال دوم: ریشه هریک از الگوهای غالب فرمی دردوره پهلوی اول و دوم در شهر تهران چیست؟ هدف این پژوهش حفظ و انتقال میراث تاریخ هنر و معماری معاصر ایران، برای پژوهشگران، نخبگان، سازمان ها و مراکز علمی و پژوهشی بود. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی و رویکرد آن نیز کیفی تعیین گشت.
برای رسیدن به هدف مذکور، خانه های تهران با محوریت مناطق 11 و 12 شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت و نقوشی که دارای اشتراکات فرمی بودند، شناسایی و در دسته های مختلف طبقه بندی شدند. این طبقه بندی ها عبارتند از: "الگوواره های خالص"، "الگوواره های شکلی" ،"پیچ رها"، "پیچ شاخ قوچی"، "تک پیچ"، " پیج منظم"، "پیچ ترکیبی"، "نقوش ترکیبی"، "گل وگیاه" و "چهل تکه" که بر اساس دسته بندی های مذکور، الگوهای مادر مرتبط با هر دسته ترسیم گشته و الگوواره هایی که بیشترین فراوانی را در بین نقوش هر دسته داشتند به عنوان الگوی مادر استخراج گردید.
این تحقیق به دنبال پاسخ به دو سوال جامع بود، سوال اول: الگوی غالب فرمی نقوش بازشوها در دوره پهلوی اول و دوم در شهر تهران در چند دسته قابل بررسی است؟ و سوال دوم: ریشه هریک از الگوهای غالب فرمی دردوره پهلوی اول و دوم در شهر تهران چیست؟ هدف این پژوهش حفظ و انتقال میراث تاریخ هنر و معماری معاصر ایران، برای پژوهشگران، نخبگان، سازمان ها و مراکز علمی و پژوهشی بود. روش این پژوهش توصیفی تحلیلی و رویکرد آن نیز کیفی تعیین گشت.
برای رسیدن به هدف مذکور، خانه های تهران با محوریت مناطق 11 و 12 شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت و نقوشی که دارای اشتراکات فرمی بودند، شناسایی و در دسته های مختلف طبقه بندی شدند. این طبقه بندی ها عبارتند از: "الگوواره های خالص"، "الگوواره های شکلی" ،"پیچ رها"، "پیچ شاخ قوچی"، "تک پیچ"، " پیج منظم"، "پیچ ترکیبی"، "نقوش ترکیبی"، "گل وگیاه" و "چهل تکه" که بر اساس دسته بندی های مذکور، الگوهای مادر مرتبط با هر دسته ترسیم گشته و الگوواره هایی که بیشترین فراوانی را در بین نقوش هر دسته داشتند به عنوان الگوی مادر استخراج گردید.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره)
دریافت: 1404/3/18 | پذیرش: 1404/7/1 | انتشار: 1405/2/26
دریافت: 1404/3/18 | پذیرش: 1404/7/1 | انتشار: 1405/2/26
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Researches in Islamic Architecture is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
