دوره 11، شماره 3 - ( 6-1402 )                   جلد 11 شماره 3 صفحات 141-120 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Habibzadeh Omran M, Einifar A, Shahcheraghi A. Measuring Residents' Satisfaction Based on Privacy and Collective interaction in the Spatial Organization of Residential Units (A Case Study Of Conventional Apartment Residential Units in Amol city)*. JRIA 2023; 11 (3) :120-141
URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1671-fa.html
حبیب زاده عمران محمد، عینی فر علیرضا، شاهچراغی آزاده. سنجش رضایت‌مندی ساکنان بر مبنای خلوت و تعامل جمعی در واحد مسکونی آپارتمانی (مطالعه موردی: واحدهای مسکونی آپارتمانی متداول شهر آمل). پژوهش‌هاي معماري اسلامي. 1402; 11 (3) :120-141

URL: http://jria.iust.ac.ir/article-1-1671-fa.html


دانشکده هنر های زیبا
چکیده:   (1120 مشاهده)
چکیده
رضایت
از مسکن و محیط مسکونی یکی از جنبه‌های رضایت از زندگی است. ارتباط میان خلوت در فضاهای شخصی و تعامل جمعی در سازمان فضایی واحد مسکونی آپارتمانی از عوامل تعیین‌کننده‌ مولفه‌های موثر بر سنجش رضایت ساکنان است. تامین خلوت اعضای خانواده در فضای کالبدی واحد مسکونی، بسترساز و پیش‌نیاز رعایت محرمیت و تنظیم روابط درونی و ارتباط با بیرون از واحد مسکونی است. پرسش‌ تحقیق این است که، رابطه فضاها در گونه‌های سازمان فضایی واحدهای مسکونی آپارتمانی چیست؟ ارتباط فضاهای شخصی و جمعی و میان- ‌فضاهای واحد مسکونی چه تاثیری بر میزان رضایتمندی ساکنان دارند؟ و چگونه می‌شود این رضایتمندی را با راهکارهای طراحی ارتقاء بخشید؟ هدف اصلی پژوهش ارتقاء آگاهی جهت طراحی مطلوب‌تر واحدهای مسکونی آپارتمانی است. اهداف دیگر تحقیق می­تواند به درک بهتر ارتباط انسانی میان عناصر سازمان فضایی واحد مسکونی؛ چگونگی ایجاد بستر خلوت فردی و ارتباط جمعی میان اعضاء و میهمانان خانواده؛ ایجاد خلوت شنیداری و دیداری در فضای داخلی واحد مسکونی و مشرف با واحدهای مجاور اشاره کرد. تحقیق فوق جهت گردآوری داده‌ها و تکمیل پرسشنامه از ساکنان بهره­مند شده است. مطالعه موردی به مسکن متداول آپارتمانی شهر آمل(مجموعه‌های ردیفی با ارتفاع متوسط در سه تا شش طبقه به همراه فضاهایی مانند: ورودی، پله ارتباطی ، فضای باز و سایر عناصر مشترک سازه‌ای و تاسیساتی)، محدود شده است. در این بناها، براساس مطالعه اسناد پایان‌کار ثبت شده در شهرداری مرکزی آمل، چهار گونه واحد مسکونی شناسایی شده است که سازمان فضایی آنها بیشترین فراوانی را دارند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساکنان واحدهای مسکونی آپارتمانی از فقدان تمهیدات لازم در رعایت انتقال دید و صدا مابین ­فضاهای داخلی، رعایت فاصله لازم میان فضاهای جمعی و شخصی، دید از  بخش ورودی واحد و از گشودگی‌های نما به فضاهای داخلی ابراز نارضایتی نسبی کرده‌اند. نتیجه پژوهش پیشنهاد راهکارهای طراحی ورودی، هندسه و تناسب پلان، کنترل انتقال صدا مابین فضا‌های واحد مسکونی، کنترل دید از بیرون واحد و ایجاد فضای مفید مکث و حرکت در فضاهای مابین دو بخش اصلی واحد است. نتایج تحقیق می‌تواند به فرهنگ‌ها و شهرهای مشابه در شمال کشور قابل تعمیم باشد. جدول راهکارهای طراحی پژوهش مطابق با شرایط فرهنکی-اقلیمی مناطق دیگر کشور جهت تدوین راهنماهای طراحی متناسب با فرهنگ‌های محلی و محیط‌های خاص قابل تنظیم است.

 
متن کامل [PDF 2165 kb]   (180 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تبیین و تحلیل آخرین دستاوردهای نظری و عملی در معماری و شهرسازی اسلامی
دریافت: 1401/11/15 | پذیرش: 1402/6/11 | انتشار: 1402/6/27

فهرست منابع
1. ابراهیم‌زاده، عیسی، و جمیل قادرمرزی. 1394. تحلیلی بر کیفیت مسکن محلات شهری راهکاری جهت بهبود کیفیت زندگی شهروندان؛ مطالعه موردی: محلات شهر دهگلان، فصلنامه جغرافیا و توسعه، 40: 139-156.
2. انصاری، حمیدرضا. 1394. ارزیابی و تحلیل کارکردپذیری طرح‌های معماری مسکن در اندازه کوچک؛ نمونه موردی: مجموعه پنجاه هزارواحدی غدیر مسکن مهر، نشریه هنرهای زیبا ، 20 (3):95-104.
3. ایزدی، حسن، سپیده برزگر، و عبدالرضا پاکشیر، و خلیل حاجیپور.1393. سنجش ارزش‌های محیطی اثرگذار بر رضایتمندی از محل سکونت؛ موردشناسی: محدوده معالی آباد شیراز، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، 11: 49-66.
4. آلتمن، ایروین. 1395. محیط و رفتاراجتماعی: خلوت، فضای شخصی، قلمرو، ازدحام، (چاپ سوم)، ترجمه علی نمازی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
5. بهزاد فر، مصطفی، و ندا قاضی زاده.1390. حس رضایت از فضای باز مسکونی: نمونه مورد مطالعه: مجتمع های مسکونی شهر تهران، نشریه هنر های زیبا-معماری و شهرسازی، 45: 15-24.
6. جهانشاهلو، لعلا، محمدرضا درودی، و کمالالدین شهریاری. 1393. سنجش میزان رضایتمندی ساکنین مسکن مهر، با رویکرد مدیریت شهری؛ مطالعه موردی: مجتمع بوستان شهر جدید هشتگرد، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، 3 (9): 125-141.
7. حبیب زاده عمران، محمد، علیرضا عینی فر، و آزاده شاهچراغی.1401. تاثیر "گونه‌های سازمان فضایی" واحدهای مسکونی آپارتمانی بر "خلوت و تعامل اجتماعی" (مورد‌پژوهی آپارتمان‌های مسکونی متداول شهر آمل). فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، ۷ (۱) :۱۲۹-۱۱۳.
8. دهناد, نازنین, و باقر کریمی. 1398. ارزیابی نقش مولفه های موثر در فضای باز مجتمع‌های مسکونی بر ایجاد تعاملات اجتماعی. هویت شهر, 13(1): 87-104.
9. رفیعیان، مجتبی، زهرا عسکری زاده، و مهناز فرزاد. 1392. مطلوبیت سنجی محیط های شهری، نگرشی تحلیلی در سنجش کیفیت محیط شهری، موسسه نشر شهر، تهران.
10. رئیسی, ایمان, و الهه السادات حسینی. 1394. بررسی رابطه‌ی خلوت و تعامل در چند مجتمع مسکونی قزوین. هویت شهر, 9(21): 29-40.
11. زهره، مسعود، و حسین رضایی. 1399. ارزیابی رضایتمندی سکونتی در مجموعه مسکن مهر به مثابه راهبردی جهت پیشگیری از اتلاف سرمایه ملی (مطالعه موردی: مجتمع دولت مهر شهر کرمانشاه). معماری و شهرسازی ایران، 11(2 )، 5-20.
12. سرمست، بهرام، و محمد مهدی متوسلی. 1389. بررسی و تحلیل نقش مقیاس شهر در میزان حس تعلق به مکان، نمونه موردی شهر تهران، مدیریت شهری، 26: 133-146.
13. شکری فیروزجاه، پری. 1393. بررسی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر میزان رضایتمندی شهروندان از کیفیت محیط مسکونی؛ نمونه موردی: مناطق 1 و 8 شهر تبریز، فصلنامه فضای جغرافیایی، سال14 (47): 67-82.
14. ضابطیان, الهام, صادقی, علی رضا، و سمانه حسین آبادی. 1396. بررسی میزان رضایت‌مندی ساکنان از پروژه‌های مسکن مهر با تأکید بر ارزیابی مؤلفه‌ های عینی (نمونه موردی: پروژه مسکن مهر قم). معماری و شهرسازی ایران،14: 173-184.
15. ضرغامی، اسماعیل، علی خاکی، و سیده اشرف سادات. 1394. بررسی عوامل مؤثر در حس رضایت از محیط‌های مسکونی، اولین کنفرانس تخصصی معماری و شهرسازی ایران، موسسه عالی علوم و فناوری حکیم عرفی شیراز، شیراز: 1-10.
16. طاهر طلوع دل, محمد صادق, و سمیه پورباقر،و لیلا مهدوی. 1396. بررسی رضایت مندی ساکنان مسکن مهر تهران مبتنی بر معیارهای کالبدی و منظری. معماری و شهرسازی ایران، 13: 15-21.
17. عسکری زاده، زهرا. 1387. سنجش میزان کیفیت محیط در بافتهای فرسوده بازسازی شده نمونۀ موردی پروژه نواب. تهران: پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، 58-60.
18. عینی‌فر، علیرضا. (1379). عوامل انسانی-محیطی موثر در طراحی مجموعه‌های مسکونی، نشریه هنرهای زیبا، 8: 109-118.
19. غیائی، محمدهادی، عظیمی، شراره، و شهابیان، پویان. 1392. سنجش میزان ارتباط رضایتمندی سکونتی با متغیرهای مسکن, واحد همسایگی و محله (مطالعه موردی: مجتمع مسکونی پزشکان فارابی). هویت شهر، 7(15)، 47-58.
20. فلاح، رقیه، محمد حسین یزدانی، و عطا غفاری گیلانده. 1395. بررسی و تحلیل معیارهای)اجتماعی- اقتصادی، محیطی و کالبدی( رضایتمندی در محیطهای مسکونی؛ نمونه موردی: سکونتگاههای غیررسمی محله میراشرف شهر اردبیل، دومین کنگره بینالمللی علوم زمین و توسعه شهری، تبریز، 1-10.
21. قلمبر دزفولی، مریم، نقی زاده، محمد، و حمید ماجدی. 1397. تبیین مبانی عوامل موثر بر شاخص های کیفی مسکن، 12 (4): 97-110.
22. لنک، جان. 1398. آفرینش نظریه معماری: نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، (چاپ یازدهم)، ترجمه علیرضا عینی‌فر، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
23. مسعودی راد، ماندانا، مجتبی رفیعیان، و مریم رضائی، و مونا مسعودی راد. 1393. سنجش میزان رضایتمندی ساکنان از، کیفیت سکونتی مسکن مهر؛ مورد شناسی: مهرشهر زاهدان، فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ایی، 12 : 135-150.
24. مهاجر میلانی، آزاده، و علیرضا عینی فر. 1398. بازشناسی سازمان فضایی مسکن متداول تهران : مورد پژوهی: بناهای آپارتمانی ردیفی تا ۶ طبقه زیرگونه شمالی، نشریه هنر های زیبا معماری و شهرسازی،24 (1):45-56.
25. نوروزیان ملکی, سعید, و ندا امیدی. 1399. ارزیابی تأثیر مؤلفه‌های کالبدی-اجتماعی بر حس مکان در فضاهای باز مجتمع مسکونی. هویت شهر, 14(1): 87-98.
26. Altman, Irwin. 2015. Environment and social behavior: solitude, personal space, territory, crowding, (third edition), translated by Ali Namazi, Shahid Beheshti University Press, Tehran.
27. Archea, J. 1999. "The Place of Architectural Factors in Behavioral Theories of Privacy," Journal of Social ,33(3): 116 - 137. [DOI:10.1111/j.1540-4560.1977.tb01886.x]
28. Armstrong, Paul & Mir, Ali. (2018). Overview of Sustainable Design Factors in High-Rise Buildings. CTBUH 8th world congress, 1-10.
29. Askarizadeh, Zahra. 2008. Measuring the quality of the environment in the worn-out reconstructed tissues of the Nawab project. Tehran: Master's thesis, Tarbiat Modares University, 58-60.
30. Azian, F. U. M., Kamal, E. M., Ismail, S., Zainol, R. M., & Ibrahim, F. S. (2023). RESIDENTIAL SATISFACTION IN HIGH-RISE RESIDENTIAL BUILDINGS: CASE STUDY OF MEDIUM COST HOUSING. Journal of Southwest Jiaotong University, 58(2), 461-472. [DOI:10.35741/issn.0258-2724.58.2.42]
31. Behzad Far, Mustafa, and Neda Ghazizadeh. 2011. The sense of satisfaction from residential open space: case study: residential complexes of Tehran, Journal of Fine Arts-Architecture and Urban Planning, 45: 15-24.
32. Bonaiuto, M., Fornara, F., Bonnes, M. (2006). Perceived Residential Environment Quality In middle- And low-Extension Italian Cities. Revue Européennede Psychologie Appliquée / European Review of Applied Psychology, 56, 23-34. [DOI:10.1016/j.erap.2005.02.011]
33. Cao, X. J., and Wang, D. (2016), Environmental Correlates of Residential Satisfaction: An
34. Carp, F, R. Zawadski, and H. Shokron.1976. Dimensions of urban environmental quality. Environment and Behavior, 8(2): 239-264. [DOI:10.1177/001391657682004]
35. Che-Ghani, N. Z., Myeda, N. E., & Ali, A. S. (2023). USER SATISFACTION ON FACILITIES AND MAINTENANCE SERVICES OF STRATIFIED RESIDENTIAL BUILDINGS IN MALAYSIA. Journal of Surveying, Construction and Property, 14(1), 94-105.‌ [DOI:10.22452/jscp.vol14no1.8]
36. Dehnad, Nazanin, and Bagher Karimi. 2019. Evaluating the role of effective components in the open space of residential complexes on creating social interactions. City Identity, 13(1): 87-104.
37. Ebrahimzadeh, Isa, and Jamil Kadermarzi. 2015. An analysis of the quality of housing in urban areas, a solution to improve the quality of life of citizens; Case study: Neighborhoods of Dehgolan city, Geography and Development Quarterly, 40: 139-156.
38. Einifar, Alireza. 2000. Human-environmental factors affecting the design of residential complexes, Fine Arts Journal, No. 8: 109-118.
39. English Partner Ships. 2007. Quality standards-delivering qualityplaces: places-homes-people, available at: www.englishpartnerships. co.uk .(sep, 2014). and Urban Planning, Vol. 150: 26-35. City"of China. Habitat International, Vol. 66: 76-85.
40. Exploration of Mismatched Neighborhood Characteristics In The Twin Cities, Landscape of Density and Nearby Nature. Journal of Environment and Behavior, 38, 112-139.
41. Falah, Ruqiya, Mohammad Yazdani, and Atta Ghafari Gilandare. 2016. Review and analysis of (socio-economic, environmental and physical) criteria of satisfaction in residential environments; case example: informal settlements of Mirasraf neighborhood in Ardabil city, Second International Congress of Earth Sciences and Urban Development, Tabriz. pp: 1-10.
42. Galster, G.C, and G.W. Hesser.1981. Residential Satisfaction Composition and Contextual Correlates. Environment and Behavior, 13(6): 735-758. [DOI:10.1177/0013916581136006]
43. Ge, Jian, Hokao, Kazunori. 2006. "Research on Residential Lifestyles in Japanese Cities from the Viewpoints of Residential Preference, Residential Choice and Residential Satisfaction. Journal of Landscape and Urban Planning,78: 165-178. [DOI:10.1016/j.landurbplan.2005.07.004]
44. Giuliani M.V, and R. Feldman . 1993. Place attachment in a developmental and cultural context, Journal of Environmental Psychology, 13: 267-274. [DOI:10.1016/S0272-4944(05)80179-3]
45. Graham, M. C. 2014, Facts of Life: ten issues of contentment. Outskirts Press. p. 159. ISBN 978-1-4787-2259-5. Hall, E, T,1966, the hidden dimension, New York; doubleday.
46. Habibzadeh omran, Mohammad, Alireza Einifar, and Azadeh Shahcheraghi. The Impact of "Spatial Organization Types" of Apartment Residential Units on "Privacy and Social Interaction" Case Study of Conventional Residential Apartments in Amol. CIAUJ 2022; 7 (1) :113-129 [DOI:10.52547/ciauj.7.1.113]
47. Hall, E. T. 1959. The Silent Language. New York: Doubleday. & 1966. The Hidden Dimension, New York: Doubleday.
48. Hooper, P., Kleeman, A., Edwards, N., Bolleter, J., & Foster, S. (2023). The architecture of mental health: identifying the combination of apartment building design requirements for positive mental health outcomes. The Lancet Regional Health-Western Pacific, 37, 1-15. [DOI:10.1016/j.lanwpc.2023.100807] [PMID] []
49. Izadi, Hassan, Sepideh Barzegar, Abdulreza Pakshir, and Khalil Hajipour. 2014. Measuring the environmental values affecting satisfaction with the place of residence; Case study: Maali Abad area of Shiraz, Quarterly Journal of Geography and Urban-Regional Studies, 11: 49-66.
50. Izumi, Kiyo .1968. Some Psycho-Social Consideration of Environmental Design, National Society of Interior Designers, New York.
51. Jahanshahlou, Laala, Mohammad Reza Droodi, and Kamaluddin Shahriari. 2014. Measuring the level of satisfaction of residents of Mehr housing, with the approach of urban management; Case study: Hashtgerd New City Park Complex, Quarterly Journal of Urban Economics and Management, 3 (9): 125-141.
52. Jansen, S. J. T. (2014), The Impact of The Have-Want Discrepancy On Residential Satisfaction, Journal of Environmental Psychology, Vol. 40: 26-38. [DOI:10.1016/j.jenvp.2014.04.006]
53. Jelinkova, Z, and M Picek. 1984. Physical and Psychological Factors Determining Population Responses to Environment, Activ. Nerv. Sup., 26: 144-146.
54. Kearney, A. R. (2006). Residential Development Patterns and Neighborhood Satisfaction: Impacts [DOI:10.1177/0013916505277607]
55. Khaef Sadat Zebardast, E. 2015. Assessing quality of life dimensions in deteriorated inner areas : a case from Javadieh neighborhood in Tehran metropolis , open access. In: Social indicators research, (2015) IN PRESS. [DOI:10.1007/s11205-015-0986-6] [PMID] []
56. Kinsey, J, and S, Lane.1983. Race, housing attributes and satisfaction with housing, Housing and Society, 10: 98-116. [DOI:10.1080/08882746.1983.11429932]
57. Lenk, Jan. 2018. Creation of Architectural Theory: The Role of Behavioral Sciences in Environmental Design, (11th edition), translated by Alireza Einifar, Tehran University Press, Tehran.
58. Lin, S., and Li, Z. (2017), Residential Satisfaction of Migrants in Wenzhou, an "Ordinary [DOI:10.1016/j.habitatint.2017.05.004]
59. Manum, Bendik. 2005. Apartment layouts and Domestic Life: The interior space and its usability, The Oslo School of Architecture and Design, The Oslo School of Architecture and Design, Oslo, 20.
60. Masoudirad, Mandana, Mojtaba Rafiyan, Maryam Rezaei, and Mona Masoudirad. 2014. Measuring the level of satisfaction of residents with the residential quality of Mehr Housing; Case Study: Mehrshahr, Zahedan, Quarterly Journal of Geography and Urban Studies - Regional Studies, 12: 135-150.
61. McMillan, D.W., & Chavis, D. M. (1986). Sense of Community: A Definition and Theory. Journal of Community Psychology, 14, 6-21. https://doi.org/10.1002/1520-6629(198601)14:1<6::AID-JCOP2290140103>3.0.CO;2-I [DOI:10.1002/1520-6629(198601)14:13.0.CO;2-I]
62. Mohajer Milani, Azadeh, and Alireza Einifar. 2019. Recognizing the spatial organization of conventional housing in Tehran: case study: row apartment buildings up to 6 floors of the northern subtype, Journal of Fine Arts-Architecture and Urban Development, 24 (1) :45-56.
63. Norouzian Maleki, Saeed, and Neda Omidi. 2020. Evaluation of the impact of physical-social components on the sense of place in the open spaces of the residential complex.City Identity, 14(1) : 87-98.
64. Pasalar, C. 2003. The Effects of Spatial Layout on Student Intraction in Middle Scholl: Multiple Case Analysis, Unpublished Thesis for Degree of Doctor of Philosophy Faculty of North Carolina State University.
65. Raeesa, M., Nico, K., Liz, B. (2011). Housing Satisfaction and Quality of Life in RDP Houses in Braamfischerville, Soweto: A South African Case Study. Urbani izzi, 22(1). [DOI:10.5379/urbani-izziv-en-2011-22-01-005]
66. Rafiyan, Mojtaba, Zahra Askarizadeh, and Mahnaz Farzad. 2013. Desirability measurement of urban environments, an analytical approach in measuring the quality of the urban environment, Shahr Publishing Institute, Tehran.
67. Raisi, Iman, and Elahe Al-Sadat Hosseini. 2015. Investigating the relationship between solitude and interaction in several residential complexes in Qazvin. City Identity, 9(21): 29-40.
68. Roberts-Hughes, Rebecca, (2011), The Case for Space, The Size of England' s New Homes, Royal Institute of British Architects.
69. Schwartz, B. 1968. The Social Psychology of Privacy. American Journal of Sociology, 73(6):541 [DOI:10.1086/224567] [PMID]
70. Shukri Firouzjah, Pari. 2014. Examining the factors influencing the level of citizens' satisfaction with the quality of the residential environment; Case example: Districts 1 and 8 of Tabriz, Geographical Space Quarterly, year 14 (47) : 67-82.
71. Sommer, R. 1969. Personal Space: The Behavioral Basis of Design. Englewood Cliffs, N. J. : Prentice-
72. Teck-Hong, T. (2012). Housing Satisfaction in Medium- and high-cost Housing: The Case of Greater Kuala Lumpur, Malaysia. Habitat International, 36(1), 108-116. [DOI:10.1016/j.habitatint.2011.06.003]
73. Zarghami, Ismail, Ali Khaki, and Seyedeh Ashraf Sadat. 2015. Investigating the effective factors in the sense of satisfaction with residential environments, the first specialized conference on architecture and urban planning in Iran, Hakim Arafi Shiraz Higher Institute of Science and Technology, Shiraz, pp: 1-10.
74. Zhang, H., & Lin, S. H. (2012). Sense of Community in Taiwan and its Relationships with the Residential Environment. Social and Behavioral Sciences, 35, 335-343. [DOI:10.1016/j.sbspro.2012.02.096]
75. Zhu, C., Jin, S., Zhang, J., & Zhang, H. (2023). Construction of residential quality assessment system using factor analysis method based on residents' satisfaction survey: Case study of Beijing, China. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 1-18.‌ [DOI:10.1080/13467581.2023.2204918]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش های معماری اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Iran University of Science & Technology

Designed & Developed by : Yektaweb