Journal of Researches in Islamic Architecture

fa امکان‌سنجی روش‎های صنعتی‌سازی ساختمان در تولید مسکن اسلامی Assess the strengths and weaknesses of the construction industry in the production of Islamic housing مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research دین کامل اسلام هر آنچه را که در تعالی بشر نقش دارد؛ در دستورالعمل&rlm;هایی مادی و معنوی بصورت شایسته&rlm;ای نظام بخشیده است. سکونت و مسکن نیز از این مقوله مستثنی نیست. لذا؛ داشتن مسکن اسلامی حقیقی در کشور اسلامی ایران می&rlm;تواند از دغدغه&rlm;های پژوهشگران معماری قرار گیرد. از سوی دیگر، بحث کمبود شدید واحدهای مسکونی، کیفیت بسیار پایین ساخت و عمر کم ساختمان&lrm;ها در ایران و نیز توان مالی کم خریداران مسکن در ایران، از دیگر چالش&rlm;های پیش&lrm;روی معماران است. راهکار مناسب برای حل این چالش از دید صاحب&lrm;نظران، ساخت&lrm;وساز به روش صنعتی است. مسئله&lrm;ی مورد بحث این مقاله، وجود نارضایتی و عدم اطمینان به رویکرد صنعتی ساخت در مواجهه با مباحث هویتی نظیر مسکن اسلامی است. با توجه به اینکه در حوزه&lrm;ی نظری، جامعه ایران به&lrm;دنبال یک معماری اسلامی برای مسکن خویش است؛ و از سوی دیگر در حوزه&lrm;ی ساخت، نیاز مبرمی به بکارگیری روش&rlm;های صنعتی ساختمان&rlm;سازی احساس می&lrm;شود؛ لذا ضروری است نسبت میان این&lrm; دو حوزه بررسی شده و حقیقت رابطه&lrm;ی آنها تحلیل شود و بدین ترتیب بتوان در برخورد با این مسئله به رویکردی واقع&lrm;بینانه، دست یافت. بنابراین سؤال پژوهش حاضر این است که تعامل این دو حیطه&lrm;ی معماری چگونه است؟ چه الزاماتی در صنعتی&rlm;سازی، معماری مسکونی را از ابعاد اسلامی آن دور می&lrm;سازد؟ پاسخ این سؤالات در هیچ پژوهشی بررسی نشده و در نوع خود نو و بدیع است. چنین به نظر می&lrm;رسد که بسیاری از پارامترهای صنعتی&rlm;سازی، علاوه بر آنکه منافاتی با ویژگی&lrm;های اسلامی یک معماری مسکونی ندارند؛ حتی در برخی موارد کاملاً منطبق و همسو با آنها هستند. در این پژوهش، جمع&lrm;آوری داده&lrm;ها به روش کتابخانه&lrm;ای و استخراج برخی شاخص&lrm;ها، از طریق استدلالی انجام شده است که در قالب جدول تطابق نظیر به نظیر، میان دو حیطه&lrm;ی مدنظر مقاله در میان اساتید آشنا به هر دو حوزه به پیمایش گذاشته می&lrm;شود. تحقیق از بعد هدف مطالعه، یک تحقیق کاربردی و بر حسب اقدام محقق و روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده&lrm;ها به روش میدانی با ابزارهای مصاحبه و پرسشنامه انجام گرفته است. تجزیه و تحلیل داده&lrm;ها، به کمک تحلیل استنباطی است که بیشترین هماهنگی را با روش تحقیق توصیفی- تحلیلی دارد. تجزیه و تحلیل با کمک آزمون پارامتری مقایسه&lrm;ی میانگین در نمونه&lrm;های جفتی با کمک مدل ای اچ پی (AHP) انجام شده است. داده&lrm;های آماری در نرم&lrm;افزار اکسل آنالیز شده و  اطلاعات بدست آمده در بخش بحث و نتیجه&lrm;گیری، تحلیل مفهومی شده و نتیجه&lrm;های نهایی بیان گردیده&rlm;اند. نتیجه&rlm;ی تحقیق نشان می&rlm;دهد مجموع مؤلفه&lrm;های صنعتی&rlm;سازی در تطابق 63 درصدی با اصول فقهی و کالبدی مسکن اسلامی قرار دارند که همسویی قابل قبولی را نشان می&lrm;دهد. مجموعه&lrm;ی مذکور در ارتباط با اصول معنایی مسکن اسلامی رقم 17- درصد را دارد که بیانگر تنافر صنعتی&rlm;سازی با اصول معنایی مسکن اسلامی است. بدین ترتیب می&lrm;توان نتیجه گرفت نسبت صنعتی&rlm;سازی و مسکن اسلامی یک ارتباط همسو و مثبت بوده که فقط در حوزه&lrm;ی «محدودیت های طراحی» وجه تنافر دیده می&lrm;شود. بدین ترتیب گزینه&lrm;ی صنعتی&rlm;سازی ساختمان، پس از رفع تنافرات اندک آن، می&lrm;تواند گزینه&lrm;ای بهینه برای رفع مشکلات کنونی و آتی مسکن در ایران باشد. Islam has perfectly organized all notions involved in human excellence through its material and spiritual guidance; settlement and housing are no exception. Therefore, real Islamic housing can be of concern to architecture researchers in Islamic Republic of Iran. On the other hand, the severe shortage of residential units, low quality of construction, short life span of buildings and low financial ability of home buyers are other challenges facing architects in Iran. According to the experts, industrial construction is an appropriate solution for these challenges. In this paper, the uncertainty and dissatisfaction with industrialized construction are discussed in terms of identity issues such as Islamic housing. Since the Iranian society theoretically seeks Islamic architecture for its houses and on the other hand, construction necessitates the application of industrialized building methods, the relationship between these two realms must be investigated and their facts should be analyzed to achieve a reasonable approach to the problem. Hence the research questions are about how these architectural realms interact with each other and which requirements of industrialization divert the residential architecture from its Islamic aspects. These questions seem novel because they have not been addressed in any research. It appears that many industrialization parameters are not opposed to Islamic features of residential architecture, but totally coincident with them. In this study, the data is collected through library research and some indexes are derived by reasoning and represented in corresponding tables to be surveyed by the experts of both realms. It is an applied research based on a descriptive-analytical methodology. The data collection is accomplished through field research using interviews and questionnaires. The data is analyzed using an inferential analysis which has the most coordination with the descriptive-analytical methodology. The analysis is performed through a parametric paired samples t-test using an AHP model. Statistical data is analyzed in Excel, the information obtained in the discussion and conclusion section is conceptually analyzed and the final results are presented. The results of research show that the set of industrialization components agrees with jurisprudential and physical principles of Islamic housing by 63%, which indicates an acceptable consistency. The set is compatible with semantic principles of Islamic housing by 17%, which indicates a contradiction between industrialization and semantic principles of Islamic housing. Thus it can be concluded that the relationship between industrialization and Islamic housing is a consistent and positive relation with contradictions just in “design constraints”. Therefore, industrialized construction can be an optimal solution to the current and future problems of housing in Iran, after elimination of its slight contradictions. مسکن اسلامی, صنعتی‌سازی, پارامترهای قابل سنجش Islamic housing, industrialization, measurable parameters 15 34 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-79&slc_lang=fa&sid=1 Mazyar Asefi مازیار آصفی 180031947532846003909 180031947532846003909 Yes Tabriz art university دانشگاه هنر اسلامی تبریز Parisa Hashempour پریسا هاشم‎پور 180031947532846003910 180031947532846003910 No Tabriz art university دانشگاه هنر اسلامی تبریز Mozafar Mohajeri مظفر مهاجری 180031947532846003911 180031947532846003911 No Tabriz art university دانشگاه هنر اسلامی تبریز