fa ارزیابی جایگاه نهاد فقهی- حقوقی در ساختار شورای عالی شهرسازی با ارائه ی پیشنهاد اصلاحی در مراجع دادرسی و کمیسیو نهای تخصصی شورا مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research اخلاق اسلامی به عنوان نظام کنتر لکننده ی رفتارها به تعریف حقوق فرد و جامعه پرداخته و فقه الگوهای رفتاری مطابق با شریعت<br> را بیان م ینماید. نظر به اینکه هر فضا متناسب با الگوی رفتاری ساکنینش شکل م یگیرد؛ سازوکار تفسیر و اجرای شریعت اسلامی<br> در فرآیند معماری و شهرسازی شهرهای سنتی رخ داده و محیط آنها در واقع به عنوان تعاملی بین این علوم و فرآیند برنامه ریزی<br> و اجرا محسوب م یگردد. این مقاله برای فهم دلایل نابسامانی در شهرهای معاصر ایران با این سؤال روبرو بوده که مصوبات<br> شورای عالی شهرسازی و معماری تا چه اندازه با اخلاق اسلامی و قوانین بالادستی همانند قانون مدنی تطابق داشته و آیا اصولاً<br> نهاد مشخص فقهی-حقوقی جهت تطابق مصوبات با یکدیگر و عدم تعارض با شریعت اسلامی تعریف شده است؟ این پژوهش<br> که با روش مطالعات تحلیلی- توصیفی شروع شده؛ با تطابق برخی از مهمترین مصوبات شورای عالی شهرسازی و کمیسیون ماده<br> پنج با یکدیگر و با قواعد اخلاقی نشان م یدهد که قوانین معاصر همانند قانون مدنی در هماهنگی با اخلاق و فقه شکل گرفته ولی<br> جدایی این رابطه در تدوین ضوابط شهری معاصر موجب توزیع نامتعادل ثروت شده و مهم ترین دلیل شک لگیری حکومت اسلامی<br> -که رعایت عدالت اجتماعی و گسترش دوستی مابین مردم می باشد- را به شدت مورد تعرض قرار داده است. در شریعت اسلامی<br> مسلمانان موظف شد هاند هر یک از رفتارهای خود را در ترازوی صفاتی چون &laquo;واجب &laquo; ،&raquo; مستحب &laquo; ،&raquo; مباح &laquo; ،&raquo; حرام &raquo; و &laquo;مکروه &raquo;<br> قرار داده؛ درستی یا نادرستی آنرا سنجیده؛ و نسبت به انجام یا دوری از آن اقدام نمایند. لذا؛ عمل حرامی همانند تعرض به حریم<br> خصوصی خانه دیگران اصولاً با طبیعت انسان ناسازگار است. این مقاله با تطبیق نتایج نشان داده برای سهولت فروش تراکم<br> -که یکی از مهمترین دلایل نابسامانی کلان شهرهای ایران از جمله تهران می باشد- ساختار کمیسیون ماده پنج شورا یعالی<br> شهرسازی تغییر یافته است؛ و با نبودن نهاد فقهی- حقوقی همانند شورای نگهبان در ساختار این کمیسیون و شورای عالی این<br> شورا از منظر حقوقی و شرعی دچار مشکل جدی شده است. ه ماکنون دیوان عدالت اداری در موارد خاصی که از مصوبات شکایتی<br> مطرح شود؛ از شورای نگهبان استعلام می نماید در برخی از موارد اختیارات قانونی کمیسیون ماده پنج بعنوان دلیل شرعی بودن آن<br> اعلام شده که البته اختیارات ضرورتاً مجوز شرعی بودن آنها نم یباشد. لذا پیشنهاد م یشود در راستای تهیه و تدوین مصوباتی که در<br> انطباق با قواعد فقهی&nbsp; حقوقی شریعت اسلامی باشند؛ شورای فقهی&ndash;حقوقی با حضور کارشناسان و متخصصان حقوق اسلامی و<br> فقه معماری و شهرسازی در شورای عالی شهرسازی تشکیل شود. لازم به ذکر است که هیچ قاعده و قانونی در حوزه زندگی شهری<br> نباید رذایل اخلاقی را رشد دهد و فضایل اخلاقی چون توجه به حلال و پرهیز از حرام را در نزد مردم کوچک و حقیر جلوه دهد. Islamic ethics as the controlling system of behaviors has defined the rights of an individual and society and Fiqh (jurisprudence) explains behavioral patterns in accordance with Shari&rsaquo;a (law). Given that each space is shaped according to behavioral pattern of its residents, the mechanism of interpretation and implementation of Islamic Shari&rsaquo;a is reflected in architecture and urban planning process of traditional cities and their environment is actually considered as an interaction between these sciences and planning and implementation process. Islamic ethics as one of the infrastructures of the Iranian Islamic civilization has played a strategic role. Purifying the conscience, providing mental and physical health, and removing human faults are the functions of ethics; however, social life is managed by law. Justice, according to many philosophers, and is regarded as the main basis of law. That is, the legislator must follow the rules of justice. Numerous violations in Iranian urbanism and agriculture along with changing the gardens and farms into residential, commercial, etc. usage result from the wrong infrastructure which has been developed by the decisions of High Council of Urbanism and Architecture and Artcile5 Commission. To improve general culture and to respect the laws and regulations associated with urbanism and architecture, first of all this framework and its forming factors which have legalized the purchase and sale of violations must be amended.<br> &nbsp; نهاد فقهی-حقوقی, اخلاق اسلامی, حلال و حرام, دیوان عدالت, ساختارشورا یعالی شهرسازی. Islamic ethics, lawful (Halal) and forbidden (Haram), Court of Justice, legal entity, structure of High Council of Urbanism. 34 54 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-67&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Majid Hashemi Toghroljerdi سیدمجید هاشمی طغرالجردی 180031947532846003943 180031947532846003943 Yes Vail-e-asr University of Rafsanjan (VRU)