fa طراحی مدارس بر اساس آموزه‌های مبانی اسلام و نیازهای آموزشی معاصر: چارچوبی تحلیلی مبتنی بر روش سلسله مراتبی مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">طراحی مدارس به‌عنوان بخشی از فضای آموزشی، نقشی کلیدی در شکل‌دهی هویت فرهنگی و ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان ایفا می‌کند. در جوامع اسلامی، ضرورت دارد این فضاها بر اساس اصول و آموزه‌های اسلامی طراحی شوند تا علاوه بر بازتاب ارزش‌های دینی و فرهنگی، نیازهای آموزشی معاصر را نیز پاسخ دهند. این پژوهش با هدف شناسایی اصول معماری اسلامی و انطباق آن‌ها با الزامات آموزشی مدرن، چارچوبی پیشنهادی برای طراحی مدارس ارائه می‌دهد. روش تحقیق شامل بررسی تطبیقی مطالعات گذشته، تحلیل نمونه‌های موفق مدارس اسلامی در ایران و سایر کشورها، و استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی</span> <span dir="LTR">(AHP) </span><span lang="FA">برای وزن‌دهی معیارها است</span><span dir="LTR">.</span> معیارهای اصلی شناسایی‌شده شامل تقویت ارزش‌های اسلامی، اصول ارزشی و فلسفی، انعطاف‌پذیری فضاها، تعامل با طبیعت، زیبایی‌شناسی اسلامی، فناوری‌های نوین آموزشی، و فعالیت‌های گروهی هستند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معیار <span lang="FA">&quot;</span><span lang="FA">تقویت ارزش‌های اسلامی</span><span lang="FA">&quot;</span><span lang="FA"> با بالاترین وزن (35.47%)، مهم‌ترین عامل در طراحی مدارس است. همچنین، طراحی فضاهای آموزشی بر مبنای اصول اسلامی و با استفاده از عناصری نظیر نور طبیعی، انعطاف‌پذیری، و ارتباط با طبیعت، تأثیرات مثبتی بر یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان دارد</span><span dir="LTR">.</span> چارچوب ارائه‌شده، راهنمایی کاربردی برای معماران و طراحان است تا مدارسی الهام‌بخش، پویا و کارآمد طراحی کنند که ضمن تسهیل یادگیری، حس تعلق و هویت فرهنگی دانش‌آموزان را تقویت نماید. این پژوهش با ارائه توصیه‌های عملی، به ارتقای کیفیت طراحی مدارس در جوامع اسلامی کمک می‌کند<span dir="LTR">.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:115%"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">The design of schools, as part of the educational environment, plays a crucial role in shaping cultural identity and enhancing the quality of student learning. In Islamic societies, it is essential for these spaces to be designed according to Islamic principles and teachings, so that they not only reflect religious and cultural values but also address contemporary educational needs. This research aims to identify the principles of Islamic architecture and align them with modern educational requirements, offering a proposed framework for school design. The research methodology includes a comparative study of past literature, analysis of successful Islamic school examples in Iran and other countries, and the application of the Analytic Hierarchy Process (AHP) for weighting the criteria. The main identified criteria include strengthening Islamic values, value and philosophical principles, flexibility of spaces, interaction with nature, Islamic aesthetics, modern educational technologies, and group activities. The findings indicate that the criterion of &#39;strengthening Islamic values&#39; has the highest weight (35.47%), making it the most significant factor in school design. Furthermore, designing educational spaces based on Islamic principles while incorporating elements such as natural light, flexibility, and connection with nature positively influences learning and social interactions among students. The proposed framework serves as a practical guide for architects and designers to create inspiring, dynamic, and effective schools that not only facilitate learning but also enhance students&#39; sense of belonging and cultural identity. This research contributes to the enhancement of quality school design in Islamic societies by providing practical recommendations.</span></span></span></span></span></div> معماری اسلامی, مدارس معاصر, نیازهای آموزشی, ارزش‌های فرهنگی, تحلیل سلسله مراتبی Islamic Architecture, Contemporary Schools, Educational Needs, Cultural Values. AHP. 61 75 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1057-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Akhtarkavan مهدی اخترکاوان mahdiakhtarkavan02@gmail.com 1800319475328460010447 1800319475328460010447 Yes Department of Architecture, Faculty of Engineering, University of Qom, Qom, Iran. گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم،‌ایران. Salva Falahi سلوا فلاحی f.salva27@yahoo.com 1800319475328460010448 1800319475328460010448 No Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران،‌تهران، ایران.