Journal of Researches in Islamic Architecture

fa اصول طراحی مراکز اسلامی با رویکرد همزیستی فرهنگی: بررسی موردی در کشور انگلستان The principles of designing Islamic centers with the approach of cultural coexistence: A case study in England اصول راهبردی و راهکارهای عملی در معماری و شهرسازی اسلامی Strategic and practical principals in Islamic architecture and urbanism پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">«مراکز اسلامی» یکی از مهمترین نمادهای حضور مسلمانان در کشورهای غیرمسلمان هستند و اهمیت زیادی از جنبه هویتی دارند. همچنین از طرفی دیگر، این مراکز نماینده فرهنگی جامعه مسلمان در افکار عمومی جامعه میزبان محسوب می‌شوند. لذا چگونگی طراحی آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش دستیابی به اصولی برای طراحی مراکز اسلامی است که منجر به حفظ و تقویت هویت فرهنگ اسلامی و بهبود همزیستی با جوامع میزبان شود. این پژوهش ابتدا با بررسی مطالعات پیشین به شناسایی ابعاد مسئله پرداخت و مشخص شد دو مفهوم «هویت» و «همزیستی» مسئله اصلی در این پژوهش است. سپس مفاهیم «هویت» و «همزیستی» در معماری مراکز اسلامی را بر اساس مدل اجزای مکان در سه محور «معنا»، «فرم فیزیکی»، و «فعالیت» مورد بررسی قرار داد. تمرکز این پژوهش بر بررسی مسئله «هویت» و «همزیستی»، از نگاه کاربران مسلمان است؛ لذا برای دستیابی به دیدگاهی جامعتر و دقیقتر، از ابزار پرسشنامه استفاده شد. به دلیل اینکه در پی این تحقیق، پژوهشگران درصدد طراحی یک مرکز اسلامی در کشور بریتانیا بودند، پرسشنامه در میان مسلمانان ساکن در انگلستان صورت پذیرفت. این پرسشنامه شامل پرسش‌های بسته و باز است و با هدف شناسایی و بررسی نیازها، دیدگاه‌ها و ترجیحات بصری جامعه مسلمان، انجام گرفت. علاوه بر این مرور جامعی بر نظریات و دیدگاه‌های صاحب‌نظران در مورد ویژگی‌ها و المان‌های مراکز اسلامی و مساجد صورت گرفت. سپس نتیجه‌گیری این تحقیق بر اساس تحلیل تطبیقی نتایج پرسشنامه و نظریات محققین این حوزه بدست آمد. دستاورد تحقیق در قالب یک مدل راهبردی در سه محور «معنا»، «فرم فیزیکی»، و «فعالیت» ارائه شده است و اصولی را در هر بخش ارائه می‌کند که کاربست آن در طراحی می‌تواند به «بهبود همزیستی مراکز اسلامی با جامعه میزبان» و «حفظ هویت اسلامی» مراکز اسلامی کمک کند. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که استفاده از نمادها، ارزش‌های اسلامی در طراحی با ایجاد فرصت ابراز هویت، احساس محرومیت را کم، و حس پذیرش در جامعه را در اقلیت مسلمان را بیشتر می‌کند و سبب کاهش تنش‌های فرهنگی و افزایش حس تعلق و نزدیکی بیشتر با فرهنگ ملی کشور میزبان می‌شود. از طرف دیگر، تلاش برای استفاده از المان‌های بصری و ارزش‌های مشترک موجب کاهش حساسیت‌های جامعه میزبان و ارتباط بهتر با جمعیت مسلمان خواهد شد. با بکاربردن یک رویکرد همگرایانه، مراکز اسلامی می‌تواند هم به‌عنوان یک مرکز دینی برای مسلمانان و هم به‌عنوان یک مرکز فرهنگی برای کل جامعه ایفای نقش کنند. این امر خود می‌تواند منجر به تقویت فرهنگ اسلامی و جذابیت و بهبود چهره فرهنگ اسلامی و جامعه مسلمان در افکار عمومی جامعه میزبان شود. در نتیجه «هویت» و «همزیستی» دو مفهوم مستقل از یکدیگر نیستند؛ لذا برای دستیابی به «همزیستی فرهنگی پایدار با جامعه میزبان» در عین «حفظ هویت اسلامی»، در طراحی مراکز اسلامی می‌بایست هر دو جنبه را در نظر داشت.</div> <div style="text-align: justify;">“Islamic centers” are among the most important symbols of the presence of Muslims in non-Muslim countries and hold significant identity value. They also act as cultural representatives of the Muslim community in the eyes of the host society. Therefore, their design is particularly important. This research aims to identify principles for designing Islamic centers that help preserve and strengthen Islamic cultural identity while improving coexistence with host communities. By reviewing previous studies, the research identified “identity” and “coexistence” as its main concepts. These were examined in relation to Islamic center architecture using a place-based model structured around the three axes of “meaning,” “physical form,” and “activity.” The study focuses on these issues from the perspective of Muslim users; therefore, a questionnaire was used to gain a comprehensive and accurate understanding. Since the researchers intend to design an Islamic center in England, the questionnaire—containing both closed and open questions—was distributed among Muslims living in England to identify their needs, views, and visual preferences. The results were derived through comparative analysis of the questionnaire findings, library studies, and previous research. The research outcome is presented as a strategic model across the three axes of meaning, physical form, and activity, offering design principles that support both coexistence with the host society and the preservation of Islamic identity. The findings show that incorporating symbols of Islamic values strengthens identity expression, reduces feelings of deprivation, and increases acceptance among Muslim minorities, contributing to reduced cultural tensions and a greater sense of belonging. Using shared visual elements and common values also reduces sensitivities within the host society and improves communication. A convergent approach allows Islamic centers to function as both religious centers for Muslims and cultural centers for the wider society, enhancing the image of Islamic culture. Consequently, identity and coexistence are interconnected, and both must be addressed in the design of Islamic centers. </div> مرکز اسلامی, معماری اسلامی, همزیستی فرهنگی, زمینه‌گرایی, اسلام در غرب. Islamic Center, Islamic Architecture, Cultural Coexistence, Contextualism, Islam in the West. 23 47 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-696-3&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Ekhlasi احمد اخلاصی ekhlassi@iust.ac.ir 1800319475328460010340 1800319475328460010340 No Department of Architecture, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Hamid Mozaffar حمید مظفر h_mozaffar@cmps2.iust.ac.ir 1800319475328460010341 1800319475328460010341 No Department of Architecture, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Samaneh Taghdir سمانه تقدیر s_taghdir@iust.ac.ir 1800319475328460010342 1800319475328460010342 Yes Department of Architecture, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران