fa تحلیل تناسبات هندسی حیاط و نما در خانه‌های تاریخی شهر اصفهان مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="color:black">خانه‌های </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">تاریخی از</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">لحاظ اصول معماری و ویژگی‌های هندسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">این مطالعه به بررسی ویژگی‌های اصول هندسی اتخاذشده در خانه‌های دوره صفویه و قاجاریه می‌پردازد.</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">هدف اصلی، شناخت ویژگی‌های هندسی خانه‌های تاریخی </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">چند </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">حیاط و نمای آن‌ها و بررسی تأثیر آن‌ها بر یکدیگر است.</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">تحقیقات گسترده‌ای در </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">این </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">حیطه </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">انجام‌گرفته است؛ اما مطالعه‌ای به بررسی نسبت طول حیاط به ارتفاع نما و نسبت طول به عرض حیاط انجام نگرفته است. </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">جامعه آماری این مطالعه، متشکل از خانه‌های تاریخی یک یا چند حیاط مرکزی شهر اصفهان است. از میان این جامعه تعداد ۱۵ خانه به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و مورد بررسی قرارگرفته است. </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">رویکرد روش‌شناختی تحقیق، </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">م</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">بتنی</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> بر پایه مطالعات میدانی </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">و تحلیل هندسی-حسابی است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">. ابزارهای مورد استفاده </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">از طریق برداشت و نرم‌افزار ترسیمی اتوکد</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:black">انجام‌شده است</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">.</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> نتایج حاکی از آن است که حیاط خانه‌ها عمدتاً به شکل مستطیل بوده است. </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چنانچه محور کشیدگی حیاط در خانه‌های مورد مطالعه شمالی- جنوبی بوده است؛ نماها </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">در خانه‌های </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۲</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۳</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، و </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۴</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> جبهه ساخت</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> به‌گونه‌ای قرار می‌گیرند که نمای شمالی ارتفاع بیشتری نسبت به </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">۳</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> نمای دیگر داشته </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">و </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چنانچه محور کشیدگی حیاط شرقی- غربی بوده؛ عکس این پدیده صادق است. نماها و جهت قرارگیری آن‌ها در حیاط یکی از تأثیرگذارترین مؤلفه‌ها در به دست آوردن تناسب حیاط به‌نما است.</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Historical houses are of special importance in terms of architectural principles and geometric features. This study examines the characteristics of the geometric principles adopted in the houses of the Safavid and Qajar periods. The main goal is to know the geometric characteristics of the courtyard and facade in historical houses and to investigate their influence on each other. Extensive research has been done in this area, but no study has been done to examine the length of the yard to the height of the facade and the ratio of the length to the width of the yard. The statistical population of this study includes historical houses in the central courtyard of Isfahan city, from which 15 houses have been selected and investigated by purposeful sampling. The methodological approach of the research is based on field studies and geometric-arithmetic analysis. The tools used are drawing and AutoCAD drawing software. If the axis of the courtyard is north-south in the studied houses, the facades in the rectangular houses with two, three, and four fronts are placed in such a way that the north facade is higher than the other three facades, and if the axis of the yard is east-west, this phenomenon does not exist. Views and their orientation in the yard are one of the most influential components in obtaining the appropriateness of the yard to the Facades.</span></span></span></div> خانه‌های تاریخی, خانه‌های درون‌گرا, تناسبات حیاط, تناسبات نما, اصفهان historical houses, introverted houses, yard proportions, facade proportions, Isfahan. 122 136 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1681-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam ghasemi sichani مریم قاسمی سیچانی mghasemi@gmail.com 180031947532846008136 180031947532846008136 Yes Islamic Azad University, Isfahan گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان) Faezeh shamshiri فائزه شمشیری shamshiri.faezeh@gmail.com 180031947532846008137 180031947532846008137 No Islamic Azad University, Isfahan گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)