fa جستاری در نسبت زمان ادراک بصری، با دو عامل پیچیدگی در تصاویر معماری و جنسیت مخاطب مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research ‌زمان ادراک‌شده، می‌تواند بر عکسالعملهای حیاتی گرفته تا رفتارهای روزمره تأثیر بسزایی داشته باشد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که محیط و فضای اطراف نیز ‌می‌توانند بر ادراک انسان از زمان، فضا یا رویداد تأثیرگذار باشند. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه متقابل محیط و به‌طور دقیق‌تر معماری بر زمان ادراک است. بررسی تأثیر جنسیت در این حوزه که در بسیاری پژوهش‌ها به‌عنوان یکی از عوامل تأثیرپذیر از محیط، گزارش شده است، دیگر هدف مطالعه حاضر می‌باشد. روش تحقیق به‌صورت علی- مقایسهای است. آزمون‌شوندگان، ‌صد نفر از دانشجویان دانشکده‌های مختلف دانشگاه هنر اسلامی تبریز بودند. به‌عنوان محرک، چهار تصویر معماری با دو عامل سادگی و پیچیدگی در نظر گرفته شد. به‌عنوان آزمون قضاوت ‌زمان، دو آزمون بازتولید زمانی با بازه هزار میلی‌ثانیه و آزمون تولید زمانی به اندازه صدوبیست ثانیه به‌صورت ادغام‌شده و در رویکرد گذشته‌نگر اجرا گشت. نتایج به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر چندعاملی تی-تست مستقل تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد افراد تصاویر پیچیده را به‌طور معناداری طولانی‌تر نسبت به تصاویر ساده قضاوت می‌نمایند. همچنین تحلیل تأثیر تعاملی، در مورد تأثیر تصاویر ساده و پیچیده بر دو گروه جنسی دختران و پسران تفاوت معناداری را بین این دو نشان داد. تطابق یافته‌ها در زمینه رابطه پیچیدگی تصویر با طول مدت‌زمان ادراک‌شده با مدل رمزگذاری عصبی ایگلمن، بیشتر بود؛ در حالی که یافته‌ها در زمینه تأثیر تعاملی عامل جنسیت، بر مدت‌زمان ادراک‌شده، در عین قابل مقایسه بودن با مدل ساعت درونی، جدید بوده و می‌تواند دیدگاه جدید و متفاوتی را وارد این‌حوزه از مطالعات نماید. Perceived time can have a significant impact on vital responses to daily activities and behaviors. Studies have shown that the surrounding environment can also affect human perception from time, place or event. The purpose of this study is to investigate the interrelationship between the environment and, more specifically, the architecture and the time perception of individuals. Also, the study of the genders effect, which has been reported in many studies as one of the parameters that affected from the environment and also influencing factors in time perception, has been studied. The research method is causal-comparative. One hundred participants, from available students of different faculties of the Tabriz Islamic Art University, participated in two separate computer experiments. Visual stimuli were architectural images selected with two independent factors of complexity in two levels and the background familiarity of the participants with two levels. Two standard time reproduction tests with a millisecond interval and a time production test of one hundred and twenty seconds simultaneously were utilized in prospective time estimation approach with four visual stimuli. The results analyzed by repeated measures of multivariate analysis and successive LSD test of main effect size. The findings show that individuals judge complicated images significantly longer than simple images. In addition, between factors analysis on the effect of simple and complex images between two sex groups, showed a significant difference. The results obtained in the field of time production and reproduction compared and interpreted with the internal clock, attentional gate and neural coding efficiency theories. Correspondences of findings were more with Eagleman&rsaquo;s neural coding efficiency model in respect of effect of complexity factor on time perception. While the findings on the between factor effect of the gender on the perceived duration, are more consistent with internal clock model. In the end, this study showed and emphasized the necessity to repeat this kind of interdisciplinary studies with more ecological approaches and stimuli closer to real environments to achieve more accurate theoretical framework and findings that are more practical<br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> &nbsp; پیچیدگی در معماری, ادراک معماری, ادراک بصری, ادراک زمان, مدت‌زمان ادارک شده Complexity in Architecture, Architectural Perception, Visual Perception, Time Perception, Perceived Duration 151 167 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-182-131&slc_lang=fa&sid=1 Massud Wahdattalab مسعود وحدت‌ طلب m.wahdattalab@tabriziau.ac.ir 180031947532846004594 180031947532846004594 Yes Ph.D. in Architecture, Assistant Professor, Tabriz Islamic Art University Farhad Ahmadnejad فرهاد احمدنژاد 180031947532846004595 180031947532846004595 No Ph.D. Candidate in Architecture, Tabriz Islamic Art University Mohammad Ali Nazari محمدعلی نظری 180031947532846004596 180031947532846004596 No Ph.D. in Neuroscience, Associate Professor, University of Tabriz Hamid Nadimi حمید ندیمی 180031947532846004597 180031947532846004597 No Ph.D. in Architecture, Professor, Shahid Beheshti University