Journal of Researches in Islamic Architecture

fa مطالعه‌ای بر تحول الگوی ورود در خانه‌های تبریز از عصر قاجار تاکنون A Study on the Transformation of Entrance Patterns in the Houses of Tabriz from the Qajar Era to the Present مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تحلیل ورودی خانه‌های تبریز نشان می‌دهد که این بخش از بنا، تحت تأثیر تحولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و فناورانه‌ی شهر، واجد فرآیندی پیچیده از تداوم و تغییر در الگوی ورود بوده است. مسئله اصلی پژوهش، علاوه بر مسائلی مانند کمبود پژوهش‌های منسجم در حوزه گذار الگوهای ورود به خانه و بعضاً بی‌قاعدگی و بی الگویی در ورودی که تعدادی از محققان از آن سخن گفته‌اند، نگرانی‌های جدی در مورد گسست الگوی ورود بومی وجود داشت. ضرورت مسئله، لزوم شناخت ثبات یا عدم ثبات الگو در گذر زمان است در حالی که تعدادی محققان پافشاری بر ثبات الگو دارند و تعدادی محققان معتقدند اصول بنیادین و ارزشمند الگو ورود جایگاه مستحکم خود را از دست داده و از الگو ورود گذسته در بناهای امروز اثری نیست.با وجود این تناقض و کنکاش پرداختن به ثبات یا گسست الگو ورود آن هم در شهر تبریز که از کهن ترین شهرهای ایران است، نگرانی های جدی درباره گسست الگوی بومی ایجاد کرده است. بر این اساس، سؤال محوری پژوهش این است که: « در سیر گذار، نسبت تداوم یا گسست الگوی ورود خانه‌های تبریز از عصر قاجار تاکنون چگونه است؟» پژوهش حاضر با هدف تبیین الگو ورود خانه‌های تبریز و بررسی سیر گذار این الگو از عصر قاجار تاکنون انجام شده است. روش پژوهش ترکیب کمی- کیفی  و تطبیقی است. استفاده از روش تحلیل محتوا با نرم افزار تحلیل آماری MAXQDA جهت استخراج مفاهیم و کمی سازی الگو ورود جهت بررسی در نمونه‌های موردی و  همچنین جستار مقایسه‌ای الگوی ورود خانه‌ها در دوره‌های مختلف،استنتاج وجوه اشتراک و افتراق و بررسی روند تغییرات با مطالعه تطبیقی جرج اف بردی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگو ورود خانه‌های تبریز حاصل هم‌افزایی عوامل در بستر زمان هستند و گذار آنها نه به‌صورت گسست بلکه به‌شکل بازترجمه‌ی قواعد طراحی رخ داده است؛ به این معنا که اگرچه شکل ظاهری و عناصر کالبدی تغییر یافته‌اند، اما ساختار مفهومی و اصول زیربنایی همچنان پایدار مانده‌اند. نتیجه این پژوهش تأکید دارد که شناسایی و تبیین الگو ورود می‌تواند به ارتقاء کیفیت مسکن معاصر تبریز کمک کند؛ به‌گونه‌ای که هویت تاریخی و فرهنگی شهر حفظ شده و در عین حال پاسخگوی نیازهای امروزین باشد. بدین ترتیب، این تحقیق نه‌تنها به درک عمیق‌تری از پویایی معماری تبریز در گذر زمان می‌انجامد، بلکه راهنمایی برای طراحی زمینه‌گرا و بوم‌سازگار در آینده فراهم می‌سازد. </div> <div style="text-align: justify;">An analysis of the entrances of houses in Tabriz indicates that this component of the dwelling, under the influence of the city’s cultural, social, economic, and technological transformations, has undergone a complex process of continuity and change in entrance patterns. The main research problem, in addition to issues such as the lack of coherent studies on the transition of residential entrance patterns and the occasional irregularity or lack of pattern in entrances noted by some scholars, stems from serious concerns regarding a potential rupture in the indigenous entrance pattern. The necessity of the problem is the need to understand the stability or instability of the pattern over time, while a number of researchers insist on the stability of the pattern and a number of researchers believe that the fundamental and valuable principles of the entry pattern have lost their strong position and there is no trace of the past entry pattern in today's buildings. Despite this contradiction and exploration, addressing the stability or disruption of the entry pattern, even in the city of Tabriz, which is one of the oldest cities in Iran, has created serious concerns about the disruption of the native pattern. Accordingly, the question is:  In the process of transition, what is the proportion of continuity or discontinuity in the pattern of Tabriz houses from the Qajar era to the present?This research aims to explicate the entrance pattern of Tabriz houses and to examine the trajectory of its transformation from the Qajar era to the present. The research method is a combination of quantitative-qualitative and comparative. the use of content analysis with MAXQDA statistical analysis software to extract concepts and quantify the entry pattern for examination in case studies, as well as a comparative study of the entry pattern of houses in different periods, inferring similarities and differences, and examining the trend of changes with a comparative study by George F. Brady.The results emphasize that identifying and articulating entrance patterns can contribute to improving the quality of contemporary housing in Tabriz preserving the city’s historical and cultural identity while responding to present-day needs. Consequently, this research not only offers a deeper understanding of the dynamics of Tabriz architecture over time, but also provides guidance for future context-sensitive and environmentally responsive design.</div> الگو ورود,گذار,خانه‌های تبریز, خانه‌ قاجار Entrance pattern, Transition, Houses of Tabriz, Qajar house 0 0 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2387-1&slc_lang=fa&sid=1 mahshid radaei مهشید ردائی ma.radaei@tabriziau.ac.ir 1800319475328460010957 1800319475328460010957 No Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. farhad ahmadnejad فرهاد احمدنژاد f.ahmadnejad@tabriziau.ac.ir 1800319475328460010958 1800319475328460010958 Yes Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. حامد بیتی h.beyti@tabriziau.ac.ir 1800319475328460010959 1800319475328460010959 No Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.