Journal of Researches in Islamic Architecture

fa استخراج راهکارهای معماری زیست‌پذیر بکار رفته در خانه‌های تاریخی کاشان Extraction of Biophilic Architectural Strategies from the Historic Houses of Kashan اصول راهبردی و راهکارهای عملی در معماری و شهرسازی اسلامی Strategic and practical principals in Islamic architecture and urbanism پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در این پژوهش پس از شرح اجمالی شاخص‌های معماری زیست‌پذیر، به معیارهای اصلی طراحی در اقلیم گرم و خشک و ویژگی‌های طراحی خانه‌های تاریخی کاشان براساس الگوهای معماری ایرانی-اسلامی پرداخته شده است. هدف تحقیق، ارائه راهکارهای نوین و مرتبط با معماری ایرانی-اسلامی برای بهبود بناهای معاصر در شهر کاشان است. شاخص‌ها و ویژگی‌های ذکرشده نشان می‌دهد با توجه به اصل ضرورت حفظ معماری اصیل ایرانی-اسلامی و پایبندی به اصول معماری پایدار چه نکاتی را باید در نظرگرفت و چگونه می‌توان به کمک این شاخص‌ها و به‌کارگیری آن در محیط، محیطی مناسب برای افراد با سنین مختلف به‌وجود آورد. روش این پژوهش اسنادی، تحلیلی همراه با استدلال منطقی است و تلاش شده است که بوسیله مطالعات میدانی و پیمایش نمونه‌های مورد مطالعه، وضعیت موجود در بناها بررسی شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد شاخص‌های معماری زیست‌پذیر در چهار بعد اصلی کالبدی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تقسیم‌بندی می‌شوند. از جمله شاخص‌های کالبدی می‌توان به جهت‌گیری فضا و استفاده از حیاط مرکزی و از شاخص‌های فرهنگی به آیین محوری فضاها اشاره کرد. همچنین در بعد اجتماعی، توجه به رعایت حریم خصوصی و در بعد اقتصادی، کاهش هزینه‌ها و بهره‌وری مصالح محلی نکات مهم مورد توجه است. </div> <div style="text-align: justify;">Following a concise examination of biophilic architecture indicators, this study investigates the fundamental design principles governing hot-arid climates and analyzes the architectural attributes of historic houses in Kashan within the framework of Iranian–Islamic architectural paradigms. The research aims to formulate context-sensitive and innovative strategies derived from Iranian–Islamic architectural knowledge to enhance the performance and quality of contemporary buildings in Kashan. Emphasis is placed on safeguarding the authenticity of indigenous architectural heritage while simultaneously complying with the principles of sustainable and climate-responsive design. The study argues that the integration of traditional architectural wisdom with contemporary design approaches can significantly contribute to the creation of adaptive, resilient, and human-centered environments capable of accommodating the physical, psychological, and socio-cultural needs of diverse user groups. In this regard, biophilic design indicators serve as an effective framework for improving environmental quality, strengthening human–nature relationships, and promoting sustainable habitation. Methodologically, the research adopts a documentary and analytical approach supported by logical inference. Furthermore, field observations and surveys of selected case studies were undertaken to examine existing architectural conditions and assess the manifestation of Iranian–Islamic design principles within the built environment. The collected data were subsequently interpreted through comparative and qualitative analyses. The findings indicate that biophilic design indicators can be systematically classified into four interrelated dimensions: physical, cultural, social, and economic. The physical dimension encompasses climatic orientation, spatial organization, passive environmental strategies, and the incorporation of central courtyards as mechanisms for thermal regulation and environmental optimization. Cultural indicators highlight ritual-oriented spatial configurations and the preservation of local identity rooted in Iranian–Islamic traditions. Social indicators emphasize privacy, territoriality, social cohesion, and hierarchical spatial arrangements that foster users’ well-being and sense of place. Economic indicators primarily involve cost efficiency, resource optimization, and the utilization of indigenous materials in support of long-term sustainability. The study concludes that the reinterpretation of Iranian–Islamic architectural principles through a contemporary sustainable design lens offers an effective framework for enhancing biophilic qualities and improving the environmental performance and residential quality of built environments in hot-arid regions such as Kashan. </div> معماری زیست‌پذیر, معماری ایرانی ‌و اسلامی, استراتژی‌های اقلیمی بومی, بایوفیلیک, خانه‌های تاریخی کاشان Biophilic Architecture, Iranian–Islamic Architecture, Historic Houses of Kashan, Climate Strategies. 0 0 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1900-2&slc_lang=fa&sid=1 babak alemi بابک عالمی alemi@kashanu.ac.ir 1800319475328460010946 1800319475328460010946 No Department of Architecture and Art, University of Kashan, Kashan, Iran. گروه فناوری معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. faeze hoseini panah فائزه حسینی پناه faezehuseini@gmail.com 1800319475328460010947 1800319475328460010947 Yes Department of Architecture and Art, University of Kashan, Kashan, Iran. گروه فناوری معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.