Journal of Researches in Islamic Architecture

fa بررسی و تحلیل مولفه‌های موثر در تکریم مهمان در گونه‌های متفاوت فضاهای مهمانپذیر در خانه‌های اسلامی (مطالعه موردی: خانه های دمشق) Investigating and analyzing the effective components in honoring guests in different types of hospitable spaces in Islamic homes (Case study: Damascus houses) تبیین و تحلیل آخرین دستاوردهای نظری و عملی در معماری و شهرسازی اسلامی Definition and analysis of the latest theoretical and practical accomplishment in Islamic architecture and urbanism پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پذیرایی از مهمان و مهمان&rlm;‌نوازی سنتی دیرینه است که ریشه در فرهنگ و عادات مردم هر سرزمین دارد. در خانه های اسلامی بسته به بوم و فرهنگ، شیوه‌های مهمان‌نوازی از مهمان و به تبع آن جلوه‌های معماری آن متفاوت است. دمشق یکی از شهرهای اسلامی است که عرصه مهمان در خانه های این شهر واجد اهمیت بسیار بوده است. فضای «قاعه» در این خانه ها از فضاهای زیستی مهم به حساب می آید که غالبا در اختیار مهمان قرار داشته است. عوامل بسیاری از جمله سطح اقتصادی خانواده، نوع مهمانان، تعدد فضاهای مهمان و غیره در شکل گیری گونه های متفاوت فضای مهمان موثر می باشد. این پژوهش با مطالعه اهمیت مهمان و مهمان‌نوازی از منظر اندیشمندان اسلامی به بررسی انواع مهمان از منظر نسبت خویشاوندی، نوع و مدت حضور آنها در خانه‌های اسلامی می پردازد. در ادامه با استخراج مولفه های موثر در طراحی فضای مهمان در خانه های اسلامی، به بررسی و تحلیل جلوه های تکریم مهمان در ساختارهای فضایی خانه‌های دمشق، به عنوان گونه‌ای از خانه‌های اسلامی می‌پردازد. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل مولفه‌های موثر در تکریم مهمان در گونه‌های متفاوت فضای مهمان در خانه‌های دمشق می‌باشد. پرسش پژوهش: الگوهای فضای مهمان‌پذیر در خانه های دمشق به عنوان گونهای از  خانههای اسلامی کدام است؟ مولفههای تاثیرگذار در شکلگیری الگوهای فضای مهمان در خانه های دمشق چیست؟ روش پژوهش این مقاله از نوع توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات این جستار، به صورت میدانی و اسنادی(کتابخانه ای) است. در این پژوهش با تمرکز بر خانههای دمشق به عنوان گونهای از خانههای اسلامی، به گونه شناسی این خانه ها و گونه شناسی فضای مهمان در آنها میپردازد. در خانه‌های دمشق، فضاهای قاعه دارای سه گونه اصلی متفاوت بوده است و بر اساس قرارگیری در حیاط اندرونی و بیرونی و یا حیاط اصلی دارای ویژگی‌های متمایزی از منظر؛ شان و منزلت فضایی، محرمیت، دعوت‌کنندگی و عرصه‌بندی بوده است. قرارگیری فضای قاعه در هر یک از حیاط‌ها دارای شان و منزلت و ویژگی‌های کیفی متفاوت بوده است. قاعه در حیاط اصلی دارای شان و منزلت بالا و به تبع آن دعوت‌کنندگی زیاد میباشد و هر چه فضای قاعه وارد عرصه‌های خصوصی‌تر خانه می‌شود، از دعوت کنندگی این فضا کاسته شده و دارای تزئینات ساده‌تری بوده است که بعضا با محل زندگی خانواده تلفیق می‌شود. </div> <div style="text-align: justify;">Statement of the issue: Hospitality and hospitality is a long-standing tradition that is rooted in the culture and habits of the people of each land and is one of the prominent moral components in Islam that is in the books of thinkers, experts and verses and hadiths Has been emphasized. This culture of hospitality in Islamic architecture has also had various effects. In Islamic houses, depending on the environment and culture, the methods of hospitality differ from the guest and, consequently, its architectural effects. In Islamic houses, the guest space has different names, including; the sash room was a seven-door room, a five-door room, al-Mudif, al-Shanshil, the assembly. Damascus is one of the Islamic cities that the guest arena in the houses of this city has been very important. The "quay" space in these houses is one of the important living spaces that is often available to guests. Many factors such as the economic level of the family, the type of guests, the number of guest spaces, etc. have been effective in the formation of these spaces. Objective of this research: This study studies the importance of guests and hospitality from the perspective of Islamic thinkers and examines the types of guests from the perspective of kinship, type and duration of their presence in Islamic homes. In the following, by extracting the effective components in designing the guest space in Islamic houses, it examines and analyzes the effects of guest honoring in the spatial structures of Damascus houses, as a type of Islamic houses. The purpose of this study is to investigate and analyze the effective components in honoring guests of different types of guest space in Damascus houses. Research Question: What are the patterns of hospitable atmosphere in Damascus houses as a type of Islamic houses? What are the influential components in the formation of guest space patterns in Damascus houses? Research Method: The research method of this article is descriptive-analytical. The method of collecting information in this paper is field and documentary (library). In this study, focusing on the houses of Damascus as a type of Islamic houses, the typology of these houses and the typology of the guest space in them. Conclusion: In the houses of Damascus, the quarters have three different main types and based on their location in the inner and outer courtyard or the main courtyard, they have distinct features from the perspective; spatial dignity has been privacy, invitations and arenas. The location of the space in each of the yards has had a different dignity and quality characteristics. The barracks in the main courtyard have a high status and consequently there is a lot of inviting, and as the space of the barracks enters the more private areas of the house, the invitingness of this space has decreased and it has simpler decorations, which are sometimes the family's place of residence is integrated.</div> عرصه مهمان, خانه های اسلامی, گونه شناسی, دمشق, قاعه. Guest arena, Islamic houses, typology, Damascus, qa'a room. 0 0 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-892-5&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Omidvari سمیه امیدواری s.omidvari@sau.ac.ir 1800319475328460010564 1800319475328460010564 Yes Department of Art and Architecture, Science and Arts University, Yazd, Iran. دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران. mahdi hamzenegad مهدی حمزه نژاد hamzenejad@iust.ac.ir 1800319475328460010565 1800319475328460010565 No Department of Architecture, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.